سیمای صالحان در قرآن صفحه 24

إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ آخِذِینَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ کَانُوا قَبْلَ ذَلِکَ مُحْسِنِینَ کَانُوا قَلِیلاً مِنْ اللَّیْلِ مَا یَهْجَعُونَ وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ یَسْتَغْفِرُونَ. (ذاریات: 15 _ 18)

پرهیزکاران در باغ ها و چشمه سارانند. آنچه پروردگارشان عطا فرموده می گیرند؛ زیرا که آنها پیش از این نیکوکار بودند و از شب اندکی را می غنودند و در سحرگاهان آمرزش می خواستند.

سحرخیزی و نماز شب، ویژه صالحان و نشان ژرفا و خلوص عشق آنها به خداست.(1) همین شب زنده داری و درخواست بخشش سحرگاهی، آنان را در زمره پارسایان و نیکوکاران درآورده است.

آدمی در آرامش و سکوت خلوت شبانه به خود بازمی گردد، به بیهودگی ها و غفلت ها و بی راهه رفتن ها در روز، می اندیشد و پشیمان از گذشته گناه آلود خود آمرزش می جوید و بدین سان غبار تیرگی های روز را از صفحه دل می زداید.(2)

برخیز که عاشقان به شب راز کنند

گرد بروبام دوست پرواز کنند

هر جا که بود دری، به شب بربندند

إلّا در دوست که به شب باز کنند(3)

همه نمازها لذت و مقامی دارند و نماز شب را لذتی دگر و مقامی ویژه است.(4) در قرآن نیز از برپا دارندگان آن به نیکی یاد شده و پاداش آنان را تنها خدا می داند.(5)

1- در حدیث قدسی آمده است: «کَذِبَ مَن زعَم أنَّه یُحِبُّنی فَإذا جَنَّهَ اللَّیلُ نامَ عَنّی ألَیْسَ کُلُّ مُحِبٍّ یُحِبُّ خَلْوَهَ حَبیبِه؛ دروغ می گوید کسی که گمان می کند مرا دوست دارد، ولی چون شب او را فرا می گیرد می خوابد. آیا هر دوستداری خلوت حبیبش را دوست ندارد؟»
2- امام صادق علیه السلام فرمود: «نماز شب، گناهان روز را از بین می برد». شیخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ترجمه: ابراهیم بندربیگی، قم، نشر اخلاق، 1380، چ 5، ص 92.
3- ابوسعید ابوالخیر، دیوان اشعار، رباعیات، قسمت سوم.
4- پیامبر فرمود: «بعد از نماز واجب، برترین نمازها، نماز شب است». علاءالدین متقی هندی، کنزالعمّال، بیروت، موسسه الرساله، 1405ه . ق، ج 7، ص 784.
5- نک: سجده: 16 و 17. امام صادق علیه السلام می فرماید: در قرآن برای هر کار نیکی پاداشی گفته شده، مگر نماز شب که خداوند به خاطر عظمتش پاداش آن را روشن نساخته است.» شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، تصحیح و تحقیق: عبدالرحیم ربانی شیرازی، بیروت، دار الاحیاء التراث العربی، چ 2، ج 5، ص 281.