سیمای صالحان در قرآن صفحه 33

و من نفس خود را پاک نمی دانم؛ زیرا بی شک، نفس به بدی امر می کند، مگر کسی که خدا به او رحم کند.

بنابراین، مؤمن، نفس را به خوبی می شناسد و بد نکردن او را باور نمی کند.(1)

ج) هدفمندی، ثمره خودشناسی

ج) هدفمندی، ثمره خودشناسی

قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤمِنُونَ... وَ الَّذینَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ. (مؤمنون: 1 _ 3)

به راستی که مؤمنان رستگار شدند... آنان که از بیهوده روی گردانند.

انسانی که ارزش و جایگاه خود را شناخته و به هدف آفرینش؛ یعنی بازگشت به سوی پروردگار(2) پی برده است، هدفمند زندگی می کند و گرفتار پوچی و سردرگمی نمی شود. سیر به سوی شناخت خالق خود، امید و شوری دیگر به انسان می بخشد که بر اثر آن، با احساس انس و اطمینان و آرامش بیشتری در مسیر روشنایی گام برمی دارد. انسان خداجو، آفرینش را فرصتی برای رسیدن به کمال و عمر را میدان این کمال جویی می داند.(3) پس با پرهیز از کارهای بیهوده و دوری از سرگرمی های(4) بی فایده، فرصت ها را غنیمت می شمارد و با تکیه بر لطف پروردگار، ره توشه ای برای رسیدن به سرمنزل مقصود می جوید و این است راز رستگاری مؤمنان.

کسی که شناخت و تصور درستی از خود و خدایش ندارد، با نگاهی ناامیدانه و آمیخته به پوچی و افسردگی و وازدگی، به حیات و گذران عمر می نگرد و در سراشیبی بی هدفی، شتابان به سوی سقوط در دره

1- آنچه در روان شناسی به آن «اعتماد به نفس» گفته می شود با این مطلب متفاوت است.
2- کدام تعبیر رساتر از «رجعت به سوی اللّه» معنای هدف داری آفرینش انسان را بیان می کند؟ «...إِنّا لِلّهِ وَ إِنّا إِلَیْهِ راجِعُونَ». بقره: 156
3- با الهام از آیه قرآن که «الَّذی خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَیاهَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً؛ خداوند مرگ و زندگی را آفرید تا بیازماید که کدام یک از شما نیکوکارترید». ملک: 2
4- «وَ إِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا کِرامًا؛ و چون بر لغو بگذرند با بزرگواری می گذرند». فرقان: 72