سیمای صالحان در قرآن صفحه 34

نابودی پیش می رود و تمام فرصت و نیرویش را در راه لذت جویی، سرگرمی، کام جویی و سود شخصی صرف می کند.

2. خودسازی

اشاره

2. خودسازی

«خودسازی، کوششی است که هر فرد به کار می برد تا بدن یا روح و روان خود را مطابق معیاری که قبول کرده و برگزیده است، درآورد.»(1) قرآن، معیار پذیرفته شده صالحان، دراین باره دستورها و برنامه هایی دارد که در سه بند بررسی می شود:

الف) مبارزه با نفس

الف) مبارزه با نفس

وَ أَمّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَی النَّفْسَ عَنِ الْهَوی فَإِنَّ الْجَنَّهَ هِیَ الْمَأْوی. (نازعات: 40 و 41)

و اما کسی که از ایستادن در برابر پروردگارش هراسید و نفس خود را از هوس بازداشت، پس جایگاه او همان بهشت است.

این آیه درباره صالحان است؛ زیرا فقط آنها با انگیزه خشنودی خداوند،(2) در برابر سرکشی نفس می ایستند و خواهش های بی جایش را پاسخ نمی دهند. به این ترتیب، با در اختیار گرفتن زمام نفس خویش، عواطف و غرایزشان را مهار می کنند.

پیامبر گرامی اسلام، مبارزه با نفس را جهاد اکبر خوانده و فرموده است: «ألْمُجاهِدُ مَن جاهَدَ نَفْسَهُ؛ مبارز [حقیقی ]کسی است که با نفس خود به مبارزه برخیزد.»(3)

1- محمدحسن آموزگار، اسلام و تزکیه نفس، نشر انجمن اولیاء و مربیان، 1375، چ 1، ص 58.
2- برای مطالعه انگیزه ها در روش اصلاح اخلاق نک: المیزان، ج 1، ص 354.
3- وسائل الشیعه، ج 11، ص 124.