سیمای صالحان در قرآن صفحه 39

بیرونی خود را در پاک کردن دل از بدی ها و آراستن آن به خوبی ها به کار بندد.(1)

شهید مطهری درباره رابطه پاک کردن روح با بهره وری از عقل می نویسد:

قرآن کریم می فرماید: «اگر تقوا پیشه کنید، خداوند به شما روشن بینی می دهد و بر بصیرتتان می افزاید.»(2) طبق منطق قرآن میان دل که کانون عواطف است، با عقل که مرکز ادراکات است، پیوستگی وجود دارد و اگر بخواهیم عقل در کار تفکّر و استدلال آزاد باشد، باید عواطف نیک و بدِ دل را تحت نظر درآوریم. حرص، طمع، عناد، لجاج، تعصب و حسادت، آتش هایی هستند که هیزمش، وجود ما و قلب های ماست و از آن دودهای تیره برمی خیزد و اگر تیرگی، فضای روح را بگیرد، چشم عقل نمی تواند ببیند. هوا و هوس ها، روشنی و بصیرت را از بین می برند و تا انسان روشن بین نباشد، راه سعادت را پیدا نمی کند.(3)

سه _ مراحل تزکیه

اشاره

سه _ مراحل تزکیه

پاک سازی و رشد دادن نفس دارای چند مرحله است که برخی، مقدمه و شرط لازم برای گام بعدی و برخی نیز شرط کمال تزکیه است.

گام اول _ دردمندی

گام اول _ دردمندی

باور اینکه نفس نیز مانند بدن آفت ها و بیماری هایی دارد، احساس درد را در انسان بیدار و او را در پی درمان روانه می کند. این دردمندی، شرط درمان نفس است.

امام خمینی رحمهم الله در این باره می فرمود:

بدان ای عزیز! چنان که از برای این بدن صحت و مرضی است، برای نفس انسانی و روح آدمیزاده نیز سقم و سلامتی است.(4)

گام دوم _ پیراستن نفس

گام دوم _ پیراستن نفس

1- محمدرضا مهدوی کنی، بیست گفتار، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1380، چ 2، ص 193.
2- نک: انفال: 29.
3- صد گفتار، ص 183، به نقل از: حکمت ها و اندرزها، صص 169 _ 173.
4- امام خمینی رحمه الله، چهل حدیث، مؤسسه نشر آثار امام خمینی رحمه الله، 1371، چ 1، ص 207.