سیمای صالحان در قرآن صفحه 45

بزرگ الهی و وسیله ای برای رسیدن به رحمت و رضایت پروردگار می داند.

ج) شیوه سخن گفتن با پدر و مادر

ج) شیوه سخن گفتن با پدر و مادر

خداوند در این آیه با عبارت «وَ لا تَنهَرهُما»، صالحان را از سخن گفتن با صدای بلند و لحن پرخاشگرانه با پدر و مادر بازمی دارد(1) و چنین امر می کند: «وَ قُل لَهُما قولاً کَریما؛ و با آنها سخنی شایسته بگو».

درباره سخن کریمانه گفته اند: «با گفتاری، پدر و مادر خود را مخاطب ساز که این گفتار از رفق و لطف و زیبایی و کیفیتی روح نواز مایه گرفته و از لغو و زشتی به دور باشد؛ سخنی که کرامت و بزرگداشت پدر و مادر در لابه لای آن به چشم بخورد و نمایانگر احترام مخاطب از سوی گوینده باشد.»(2) لازمه سخن کریمانه، پرهیز از سخن لئیمانه است.

اگر پدر یا مادر، به هر دلیلی، با فرزند تندخویی کند یا به او اهانت روا دارد و حتی او را بزند، باید همچنان متانت و ادب خود را حفظ کند و زبان به ناسزا نگشاید. امام صادق علیه السلام می فرماید: «اگر پدر و مادر تو را زدند، بگو: خدا شما را بیامرزد؛ این است سخن کریمانه».(3)

د) فروتنی ویژه در برابر پدر و مادر

د) فروتنی ویژه در برابر پدر و مادر

«وَاخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلَ مِنَ الرَّحْمهِ» فروهشتن بال نیز ترسیم کننده بالاترین حد فروتنی برخاسته از علاقه و محبت است. این تعبیر، کنایه ای لطیف از نهایت افتادگی و کرنش و اظهار کوچکی در برابر پدر و مادر، همراه با محبت زیاد به آنان است که تصویری بسیار روشن و هنرمندانه از شیوه

1- تفسیر نمونه، ج 12، ص 76.
2- مجمع البیان، ج 4 و 5، ص 631.
3- اصول کافی، ج 2، ص 164.