سیمای صالحان در قرآن صفحه 68

مهربانی و مهرورزی تشویق می کند.(1) پیامبرش نیز محبت به مردم را نیمی از دین و نشانه خرد(2) و نگاه مهرآمیز به چهره برادر دینی را عبادت می شمرد.(3)

پیامبران خدا ابتدا با محبت و مهربانی مردم را شیفته رفتار و کردار خود می کردند، آن گاه به هدایت آنان می پرداختند. آنها پیروان خود را نیز به مهرورزی با مردم سفارش می کردند؛ زیرا این کار مایه آرامش و سلامت فرد و اتحاد و پیوستگی در اجتماع می شود.

البته در مهرورزی نیز باید میانه رو بود و متناسب با شایستگی، ظرفیّت و میزان نیاز هرکس به او مهر ورزید. اسلام، گروهی را شایسته هیچ محبتی ندانسته و مسلمانان را از نرمش و ملایمت در برابر آنان باز داشته است:

مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللّه ِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ. (فتح: 29)

محمد، پیامبر خداست و یاران او بر کافران، سختگیر و با یکدیگر مهربانند.

گروهی را نیز شایسته محبت بیشتر معرفی کرده و درباره آنها سفارش ویژه کرده است، مانند پدر و مادر، یتیمان، زیردستان و ناتوانان و... .

یک قدم فراتر از مهرورزی با توده مؤمنان، یافتن دوستی است که هم دم تنهایی ها، شریک غم ها و شادی ها، بازوی توان مند در نیازمندی ها، تکیه گاه در مشکلات و گرفتاری ها و مشاوری خیرخواه در تردیدها و ابهام ها باشد. یافتن و نگه داشتن چنین دوستانی، نعمتی است که نه تنها در دنیا، بلکه برای آخرت نیز سودمند است.(4) البته این دوستی باید برای

1- «و تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ أُولئِکَ أَصْحابُ الْمَیْمَنَهِ؛ و یکدیگر را به مهربانی سفارش کرده اند. اینانند خجستگان». بلد: 17 و 18
2- «التودّد نصفُ الدّین.» بحارالانوار، ج 77، ص 392.
3- شیخ طوسی، امالی، نجف، انتشارات نُعمان، ج 2، ص 69.
4- «دوزخیان، حسرت می خورند که دوستی نزدیک و شفاعت گر ندارند». شعراء: 100 و 101