سیمای صالحان در قرآن صفحه 87

که ]آنان را به کار پسندیده فرمان می دهد و از کار ناپسند بازمی دارد». (اعراف: 157)

در معنای معروف و منکر گفته اند: «معروف در لغت به معنای شناخته شده و منکر به معنای ناشناخته است و اسلام، کارهای خوب را از این جهت که با فطرت الهی انسان، آشنا و سازگار است، شناخته شده و کارهای بد را از این جهت که با فطرت پاک وی بیگانه بوده و موجب سقوط و انحطاط اوست، ناشناخته معرفی می کند. بنابراین، هر عملی که موجب رشد و کمال انسان شود و عقل و شرع، آن را «ارزش» بداند، معروف و هر کاری که باعث انحراف فرد و جامعه از مسیر کمال گردد و «ضدارزش» تلقی شود، منکر خواهد بود».(1)

اسلام، از پیروانش می خواهد نسبت به سرنوشت دیگران احساس مسئولیت کنند، در برابر اعمال و رفتار ناپسند یکدیگر بی اعتنا نباشند و همدیگر را به خیر و خوبی سفارش کنند و این امر را لازمه ایمان و شرط رستگاری و رهایی از خسران می شمرد.(2) در قرآن کریم می خوانیم:

وَالْمؤمنونَ وَالْمؤمناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنْ الْمُنکَرِ. (توبه: 71)

مردان و زنان مؤمن، دوستان یکدیگرند که [همدیگر را] به کارهای پسندیده وا می دارند و از کارهای ناپسند بازمی دارند.

ب) مبارزه با سنت های نادرست

ب) مبارزه با سنت های نادرست

یکی از عناصر تشکیل دهنده فرهنگ هر ملت، سنت هایی است که جامعه بدان خو کرده است.(3) سنت گرایی و دلبستگی شدید به عادات کهنه نیاکان و گذشتگان، از آفت های سعادت جوامع بشری و مانع حق گرایی

1- حسین نوری همدانی، امر به معروف و نهی از منکر، ترجمه: محمد محمدی، نشر دفتر تبلیغات اسلامی، ص 83.
2- نک: عصر: 1 _ 3.
3- درآمدی بر جامعه شناسی، ص 39.