1
دفاع از فضیلت و عدالت
تبیین اندیشه سیاسی عالمان دینی قم پیش از سال 1301 ه . ش صعب و دشوار است؛ زیرا شکل گیری و تأسیس حوزه علمیه در این سال توسط آیه الله حائری و تحولات چشمگیر سیاسی قرن حاضر، زمینه طرح دیدگاههای سیاسی را فراهم آورد؛ لیکن با جستجو و کنکاش در دو دوره صفوی و قاجار می توان نمونه هایی از فکر سیاسی عالمان شهر مقدس قم را یافت که در دفاع از فضیلت و عدالت تلاش کرده، پایه های اندیشه سیاسی شیعی را در این شهر پی ریزی کردند.
الف. عصر صفوی
اشاره
با تثبیت قدرت صفویان در سال 907 ه .ق. حاکمان صفوی بر مذهب شیعه و رسمی نمودن و رواج آن تکیه کردند ؛ رسمیّت مذهب شیعه و گرایش عمومی مردم به تشیع، بی حضور دین آشنایان آگاه ممکن نبود. حضور دانشمندان شیعی در صحنه های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی کشور، در راهنمایی مردم و حاکمان، بسیار مؤثر بود. همکاری عالمان پرتلاش شیعه با دولت صفوی، آثار و برکات