شناختنامه حضرت فاطمه معصومه علیها السلام و شهر قم صفحه 120

سائر البلدان»؛ به زودی کوفه از مؤمنین خالی می شود و علم از آن جمع می گردد؛ چنانچه مار در سوراخش جمع می شود. آن گاه ظاهر می شود در شهری که آن را قم می گویند و از آنجا به شهرستانها و جاهای دیگر می رسد.

نگارنده کتابی به نام آثار الحجه یا دائره المعارف حوزه علمیه قم در تاریخ آن از اول تأسیس و تشکیلش به دست نامبردگان در دو جلد نوشته و منتشر نمودم که مدرک بسیاری از کتب رجال و تراجم و مصنفات عصر حاضر مانند الذریعه الی تصانیف الشیعه و نقباء البشر علامه تهرانی و اختران تابناک محدث محلاتی و مؤلفین دیگر گردید و چون نسخه آن کمیاب و طالبین آن بسیار و طبع جدید آن هم موانع و محذوراتی داشت (مضافاً بر اینکه اصلاحاتی لازم داشت)، کتاب حاضر را به نام گنجینه دانشمندان تألیف و آن را دارای سه مقدمه و شش بخش و یک خاتمه به عناوین زیر قرار دادم:

1. مقدمه: در تاریخ اجمالی قم و حضرت فاطمه معصومه علیها السلام و مدارس قدیم و مدارس حاضر و محدثین و دانشمندانی که قبل از تأسیس حوزه علمیه قم تا عصر معصومین علیهم السلام بوده اند.

2. در علوم و معارفی که در این حوزه و سایر حوزه های علمی تدریس و تحصیل می شود و وافدین و قادمین به قم و حوزه علمیه از اول تأسیس آن تا عصر حاضر و کتابخانه ها و قرائت خانه های حوزه علمیه.

بخش اول: در ورود مرحوم آیه الله حایری و ترجمه او و تأسیس حوزه تا رحلت مرحوم حایری 1340ق تا 1355ق و شاگردان حوزه درس وی.

بخش دوم: از فوت مرحوم حایری مؤسس تا ورود آیه الله بروجردی 1355ق _ 1364ق و شرح حال زندگانی زعمای سه گانه آن دوره: 1. آیه الله آقا سید محمد حجت؛ 2. آیه الله حاج سید محمد تقی خونساری؛ 3. آیه الله صدر.

بخش سوم: از اول ریاست آیه الله العظمی بروجردی تا فوت آن مرحوم و آثار و خدمات معظم له از 1365 _ 1380ق.

بخش چهارم: از فوت آیه الله بروجردی تا تاریخ تألیف کتاب 1380 _ 1392ق