شناختنامه حضرت فاطمه معصومه علیها السلام و شهر قم صفحه 142

فرزندان سائب بن مالک، از اولاد نعیم بن سعد، از دیگر امامان روایت کرده اند.

در اواخر قرن دوم و قرنهای سوم و چهارم، قم مهم ترین مرکز علماء و محدثین شیعه بوده است و در این عصر علمایی بزرگوار مانند افراد زیر به تدریس و نقل احادیث و تألیف و تصنیف اشتغال داشته اند:

1. محمّد بن حسن صفار صاحب کتاب بصائر الدرجات و کتب دیگر از اساتید شیخ صدوق (علیه الرّحمه)؛

2. ابو عبدالله محمّد بن خالد برقی که با فرزندش احمد از کوفه فرار و به برق رود قم آمده و منزل نمود که به برقی معروف شده؛

3. ابو جریر زکریا بن ادریس که با برقی از اصحاب و روات حضرت امام جعفر صادق و حضرت امام کاظم و حضرت امام رضا علیهم السلام بوده اند؛

4. آدم بن اسحاق از اصحاب حضرت رضا علیه السلام؛

5. جناب زکریا بن آدم اشعری که قبرش در شیخان قم مزار عمومی و وکیل حضرت رضا علیه السلام بوده است؛

6. جناب شیخ ابوالحسن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی صاحب کتاب الرساله؛

7. فرزندش جناب شیخ ابو جعفر محمّد بن علی مدفون در ری و مشهور به صدوق و ابن بابویه که ترجمه او را با کرامت جسد پاکش در تذکره المقابر نوشته ام؛

8. جناب شیخ حسین بن علی بن بابویه برادر شیخ صدوق؛

9. ابو جعفر محمّد بن قولویه صاحب کتاب کامل الزیاره که قبرش در باغ ملی قم و دارای مقبره است؛

10. جناب علی بن ابراهیم صاحب تفسیر که نیز قبرش در قسمت شمالی باغ ملی قم زیارتگاه است.

شیخ عبدالجلیل رازی، وضع علمی قم را در قرن ششم شرح داده و گوید مدارس دینی قم دارای وسایل کافی و علماء و مدرسین و مفسرین بزرگ می باشند و کتابخانه هایی مشحون از کتب فرقه های مختلف در آن وجود دارد. در قرنهای پنجم