شناختنامه حضرت فاطمه معصومه علیها السلام و شهر قم صفحه 194

و در درس مرحوم علامه کفائی خراسانی حاضر و پس از چند سال، در اواخر عمر والد ماجدش، به قم مراجعت و به جای پدر نشسته و به تدریس سطوح مانند لمعه و مکاسب و کفایه پرداخت. دارای بیانی شیرین و تقریری مطلوب بود. در سال 1350ق رحلت نموده و در مسجد بالاسر نزدیک قبر مرحوم آیه الله حائری مدفون گردید.

53. حاج میرزا محمد ارباب

فرزند مرحوم محمدتقی بیک، مشهور به ارباب، از اجله علماء و محدثین و حکماء و متکلمین بود. در ابتدای جوانی به تهران مهاجرت نموده و در آن سامان نزد اساتید هر فن، از هر علمی توشه ای و از هر خرمن خوشه ای چید تا مشار بالبنان و مغبوط اماثل و اقران گردد. آن گاه مسافرت به نجف اشرف نموده و در آن مهد علم و معرفت خدمت اساتید بزرگ چون مرحوم آیه الله کفائی ملا محمد کاظم و دیگران تلمذ نمود تا به مقام منیع اجتهاد نایل گردید و مجازا به وطن مألوف خود دارالعلم والایمان قم مراجعت و به تدریس و افاضه و موعظه و اقامت جماعت مشغول گردید و تا قبل از تأسیس حوزه و ورود مرحوم آیه الله حایری ریاستی بزرگ و مرجعیتی تمام پیدا نمود تا در سنه 1341 در قم مرحوم و در شیخان بزرگ مدفون گردید. از آثار و تألیفات اوست کتاب اربعین الحسینیه که به طبع رسیده است.

و نیز از باقیات الصالحات اوست فرزندان برومند روحانی که هر کدام در موقع خود از خدمتگذاران دین و مروجین شرع مبین بوده و هستند و ترجمه هر کدام در جای خود مذکور می گردد. و فرزندان آن مرحوم بدین قرار است:

1. مرحوم حاج میرزا محمّد تقی اشراقی بزرگ خاندان اشراقی قم؛

2. مرحوم آقا میرزا محمّد باقر اشراقی مقیم تهران و متوفا در آن؛

3. مرحوم میرزا محسن اشراقی؛

4. آقای آقا میرزا سعید اشراقی؛

5. آقای آقا محمّد اشراقی.

نگارنده گوید: یکی از باقیات الصالحات آن مرحوم همین دانشگاه جعفری و حوزه علمیه قم است؛ زیرا چنانچه در کتاب آثار الحجه (ج 1، ص 220) نگاشته ام،