اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 18

واکنش خشونت آمیز نشان دهد، ولی خشونت در وجود او انباشته می شود و دیر یا زود به حالت انفجار خواهد رسید.

به باور سوروکین، رفتارهای انسانی ناشی از غرایزی است که گوناگون و گاه حتی با یکدیگر متضادند؛ غرایزی همچون گرسنگی، مالکیت، صیانت نفس، غریزه جنسی، آزادی و اظهار وجود که در یک فرآیند انقلابی وارد عمل می شوند. او بر آن است که چنین غرایزی در حالت عادی به وسیله نوعی تربیت تاریخی، آداب و رسوم، قوانین و سنت ها، اخلاق و مذهب، مراقبت و به خوبی در جامعه عملی می شوند، ولی در فرآیند خشونت گسترده سیاسی، انسان ها وارد حالتی می شوند که سوروکین، آن را «زیستی شدن» می نامد. در این حالت، تمامی بندها و مهارهایی که تاریخ و جامعه بر این غرایز متضاد زده اند، گسسته می شود و انسان که دچار نوعی فراموشی شده است، به رفتارهای خشونت آمیز دست می زند و همه نهادها و ارزش های پیشین خود را به نابودی می کشد. او دلیل این امر را سرکوبی همان غرایز انسانی می داند که ارضای آنها برای انسان ها حیاتی است. وقتی قدرت حاکم به هر دلیلی نتواند این غرایز را در دراز مدت ارضا کند و در برابر خواست انسان ها، تنها به سرکوب آنها بپردازد، کار به گسترش خشونت و در نهایت به انقلاب اجتماعی خواهد انجامید.(1)

سه _ جنبه جامعه شناختی

سه _ جنبه جامعه شناختی

از جنبه جامعه شناختی، سه نظریه مهم درباره خشونت های سیاسی ارائه شده است. نظریه نخست، تحلیل مارکسیستی درباره خشونت سیاسی است که در جامعه شناسی شوروی سابق پیش از سقوط کمونیسم به عنوان محور اصلی تحلیل پدیده های انقلاب و اشکال گسترده خشونت آمیز تغییر سیاسی مطرح بود.(2)

نظریه دوم را اندیشمندانی چون آلکسیس دوتوکویل، تاریخ نگار و سیاستمدار فرانسوی