اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 37

صفحه 37

خشونت بار تلقی می کنند، احکام جزایی اسلام است. در میان احکام جزایی اسلام، احکامی مانند قصاص، قطع دست دزد، سنگسار و تازیانه وجود دارد که از نظر آنان که به فلسفه وجودی این احکام ناآگاهند، احکامی خشونت آمیز تلقی می شود. برداشت آنان از دین آن است که دین باید به جای مجازات، انسان ها را تربیت کند. برای مثال، به جای اعدام یک قاتل، چنان او را تربیت کند که دیگر هرگز دست به جنایت نزند. در ادامه، به توضیح آیاتی می پردازیم که این احکام را بیان می دارند و با دقت در آن، به اشکال های مطرح شده پاسخ خواهیم گفت.

یک _ قصاص

یک _ قصاص

یا أَیُّها الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ القِصاصُ فِی القَتْلی الحُرُّ بِالحُرِّ وَالعَبْدُ بِالعَبْدِ وَ الأُنْثی بِالأُنْثی فَمَنْ عُفِیَ لَهُ مِنْ أَخِ_یهِ شَیءٌ فَاتِّباعٌ بِالمَعْرُوفِ وَأَداءٌ إِلَیْهِ بِإِحْسانٍ. (بقره: 178)

ای مؤمنان! احکام قصاص در مورد کشتگان بر شما نوشته شده است؛ آزاد در برابر آزاد و برده در برابر برده و زن در برابر زن. پس اگر کسی از سوی برادر (دینی)اش بخشوده شود، باید از راه پسندیده پیروی کند و قاتل نیز به نیکی، دیه را به ولیّ مقتول بپردازد.

این آیه در مقام تعدیل زیاده روی هایی است که در عصر جاهلیت در زمینه قتل نفس انجام می گرفت. قرآن با انتخاب واژه قصاص نشان می دهد که اولیای مقتول حق دارند با قاتل همان گونه رفتار کنند که او مرتکب شده است، بدون آنکه از حد اعتدال خارج شوند. البته خداوند در آیه بعدی، در عبارتی کوتاه و پرمعنا، فلسفه حکم قصاص را روشن می سازد:

وَ لَکُمْ فِی القِصاصِ حَیاهٌ یا أُولِی الأَلْبابِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ. (بقره:179)

ای خردمندان! قصاص برای شما مایه حیات و زندگی است، باشد که تقوا پیشه کنید.

این آیه که در نهایت فصاحت و بلاغت است، چنان جالب است که به صورت یک شعار اسلامی در اذهان همگان نقش بسته است و به خوبی نشان می دهد که قصاص اسلامی جنبه انتقام جویی ندارد، بلکه دریچه ای به سوی زندگی انسان هاست.

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه