اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 49

اطعام اسیر بر گردن کسی است که او را اسیر می کند؛ هر چند فردا می خواهد او را بکشد؛ زیرا اطعام کردن و سیراب کردن و مدارا کردن با اسیر سزاوار است؛ چه کافر باشد و چه غیر کافر.(1)

حدیث دوم:

علی علیه السلام فرمود:

اِطْعامُ الْاَسیرِ وَ الْاِحسانُ إِلَیْهِ حَقٌّ وَاجبٌ وَ اِنْ قَتَلتَه مِنَ الْغَد.(2)

اطعام کردن اسیر و نیکویی کردن به اسیر حقی واجب است؛ اگرچه می خواهی فردا او را بکشی.

روایت های مربوط به رفق و مدارا درباره اسیران جنگی به این دو روایت محدود نمی شود. اسلام نه تنها به رعایت حقوق اسیران جنگی اهتمام کامل دارد و به پیروان خویش دستور می دهد این حقوق را به عنوان حقی واجب رعایت کنند، بلکه به رفق و مدارا با اسیران فرمان می دهد. بنابراین، اسلام با هرگونه رفتار خشونت آمیز علیه اسیران جنگی مخالف است؛ زیرا اسیر، تهدیدی برای مسلمانان به شمار نمی رود و توجه به جمله «اگرچه فردا بخواهد او را بکشد»، روشن می سازد که تهدید آنان دیگر به کلی برطرف شده است. پس لزومی برای اعمال خشونت نیست.

ج) امر به معروف و نهی از منکر

ج) امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر، دو فریضه بزرگ از فریضه های الهی و دو وظیفه مهم از وظایف مسلمانی است. همان گونه که نماز و روزه و خمس و زکات و حج و جهاد از احکام دین و وظایف مسلمانان است، این دو واجب الهی نیز در صورت فراهم بودن زمینه آن، دستور الهی و از شرایط اسلام و دین داری است. البته هر کس در حد آگاهی و توان خویش وظیفه دارد با دفاع از ارزش های دینی، معروف ها را گسترش دهد و منکرها را از جامعه اسلامی پاک سازد.(3) آنچه در موضوع بحث ما اهمیت دارد، مراحل ضرب و جرح و گاه قتل عاملان برخی منکرهاست که با نهی زبانی و ضرب و جرح، دست از منکر برنمی دارند. پرسش این است که آیا حکم اسلام در مورد عاملان منکر خشونت آمیز نیست؟ به عبارت دیگر، آیا اسلام بیش از حد در مورد برخی مجرمان سخت گیری نکرده است؟

در اینجا به دو نمونه از روایت هایی که جواز استفاده از زور و اجبار (شمشیر) را جایز

1- 1 . همان.
2- 2 . همان، ص70.
3- 1 . محمد اسحاق مسعودی، امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه قرآن و روایات، تهران، شرکت چاپ و نشر بین الملل سازمان تبلیغات اسلامی، 1378، صص 5 و 6 .