اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 53

دست چهار کس (دزد) بریده نمی گردد: اختلاس کننده؛ کسی که در چیزی خیانت می کند؛ کسی که از غنیمت، دزدی می کند و اجیری که دزدی می کند؛ چون دزدی اجیر، خیانت است.(1)

روایات درباره قطع دست دزد و شرایط آن زیاد است. در اینجا به همین مقدار بسنده می کنیم و برخی شرایطی را می آوریم که سبب می شود دست دزد قطع نشود:

1. دزدی از روی اضطرار و نیز دزدی در سال قحطی؛

2. دزدی شریک از سهم شریک خود با این ادعا که خود را مالک آن مال فرض می کرده است؛

3. دزد پیش از ثبوت دزدی برای حاکم شرع، مال دزدی شده را بخرد یا به ارث ببرد؛

4. دزدی از مکان هایی که ورود به آنها منوط به اجازه نیست، مانند: خانه پدر، برادر، خواهر و اماکن عمومی مثل مسجد؛

5. چشم پوشی صاحب مال از شکایت خود؛

6. دزدی اجیر از صاحب کار، اختلاس، دزدی از غنیمت، دزدی از امانت؛

7. دزدی را دو نفر یا بیشتر انجام دهند؛ به گونه ای که یکی قفل را بشکند و دیگری مال را از صندوق بیرون آورد؛

8. مال دزدی شده در جای امنی نگه داری نشده باشد؛

9. دزدی در مقابل دید مردم انجام شود؛ مثل دزدی از بانک یا مکان های تجاری در دید عموم؛

10. دزد هنگام دزدی و پیش از پایان آن دستگیر شود؛

11. برابر اصل جزایی اسلام «تُدْرَءُ الحُدُود بالشُّبَهات؛ با احتمال شبهه، حد دزدی ساقط می شود»؛

12. مال دزدیده شده از ربع دینار کمتر باشد.