اسلام: خشونت یا صلابت صفحه 62

شیخ مفید در این باره می نویسد:

اقامه حدود بر عهده سلطان اسلام است که از سوی خدای تعالی منصوب شده باشد که همان ائمه هدی از آل پیامبر و کسانی اند که از سوی آنها برای این کار گماشته اند. اگر نمی ترسد که از سوی سلطان ظالم ضرری به او برسد، باید آن را اقامه کند؛ ولی اگر احتمال دهد که ستم کاران از اقامه آن جلوگیری کنند یا می ترسد به واسطه اقامه حدود، ضرری به خود یا دینش برسد، وجوب آن از او ساقط می شود... .(1)

شیخ مفید، اجرای حدود الهی را بر عهده حاکم اسلامی؛ یعنی ائمه هدی می داند که منصوب خداوند هستند. همچنین این وظیفه در زمان غیبت بر عهده فقیهان است که به عنوان نا

یبان عام هستند. او در پایان کلامش تأکید می کند کسی که صلاحیت ولایت و سرپرستی بر مردم را ندارد، به دلیل ناآشنایی با احکام یا ناتوانی از اقامه امور مردم، جایز نیست این کار را به عهده بگیرد.

می دانیم که خشونت نهفته در اقامه حدود، خشونتی قانونی و مشروع است. ازاین رو، شیخ مفید، اقامه آن را وظیفه امام یا نایب منصوب از طرف امام می داند و دیگران اجازه اقامه حدود را ندارند. حال باید پرسید که چرا شیخ مفید اقامه حدود از سوی دیگران را جایز نمی داند؟ پاسخ به این پرسش نیز مانند پاسخ به کاربرد ضرب و جرح و کشتن در نهی از منکر است. ازاین رو، از تکرار آن خودداری می کنیم.

2. دوران مشروطه

2. دوران مشروطه

نشانه های مشروطه خواهی در سال های پایانی عصر ناصرالدین شاه آغاز شد. این پدیده بسیاری از مفاهیم قدیمی را دچار تغییر و تحول کرد؛ مفاهیمی همچون قانون، برابری، آزادی، ملت، مجلس، وکیل و ده ها مفهوم دیگر که یا در فرهنگ و زبان ما بی سابقه بودند یا متفاوت از تعریف های گذشته بود. مفاهیم جدید نه تنها در زبان ما، بلکه در ذهنیت و