زیور هستی صفحه 18

و این حبّ ذاتی، همان حقیقت فاطمی است که ازلیّت با آن تخمیر شده است.

از رسول اکرم صلی الله علیه و آله سؤال شد که: «أَیْنَ کانَ رَبُّنا قَبْلَ خَلْقِ السَّمواتِ وَ الْأرْض؛ پروردگار ما پیش از آفرینش موجودات، کجا بود؟» حضرت صلی الله علیه و آله در پاسخ فرمود: «کانَ فِی عَمآءٍ ما فَوْقَهُ هَواءٌ وَ ما تَحْتَهُ هَواءٌ؛(1) در عماء بود که در بالا و پایینش هوا وجود داشت».

«عَماء» در لغت به معنای ابر مرتفع و رقیقی است که میان آسمان و زمین حایل می شود و انباشته از باران است.(2) حضرت امام در بیان حقیقت عماء می فرماید:

«أنَّ حَقیقَتَها عِبارهٌ عَنِ الْفَیْضِ الأقْدَسِ و التَّجَلِّی الْغَیْبِی الأَحَدِی الأوَّل، و هُوَ باطنُ الإسْمِ اللهِ الأعْظَم مِنْ حَیْثُ وِجْهَتِهِ الغَیْبِیّه وَظاهِرُه حَضْرهُ الإسْمِ اللهِ مِن حَیْثُ أَحَدِیّه جَمْعِ الأسْماء الإِلهیّه؛(3) همانا حقیقت عماء، عبارت است از: فیض اقدس و تجلّی غیبی احدی اوّل. و آن، باطن اسم اعظم الله است از جهت وجهه غیبی اش. و ظاهر آن، حضرت اسم الله است از جهت احدیت جمع اسما الهی».

بنابراین، حقیقت عماء، فیض اقدس است و آن، اوّلین تجلّی غیبی

1- 1. همان، ج 1، ص 54، ح 79. این روایت در کتاب «الصراط المستقیم» ج 3، ص 235 و «الطرائف» ج 2، ص 354 بدین شکل آمده است: «این کان ربّنا قبل ان یخلق الخلق؟ قال: فی غمام تحته هواء و فوقه هواء».
2- 2. «فرهنگ نوین» ذیل کلمه عماء: ابر بلند برآمده تو بر تو، ابر بارنده یا ابر بر کوه نشسته؛ «فرهنگ عمید» ذیل واژه عماء: ابر مرتفع، ابر بلند برآمده، ابر پرباران.
3- 3. «تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و مصباح الانس» ص 291.