زیور هستی صفحه 51

حاجتمند آستان حضرتش شده اند.

(22) عیسای مسیح علیه السلام کسی است که انجیل را از حفظ نشان می دهد و موسای کلیم علیه السلام کسی است که کتاب تورات را از حفظ می خواند.

شرح و تحلیل:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم جامع میان شریعت و معرفت یا رسالت و ولایت است و وحدت و کثرت در وجود جمعی حضرتش یکسان جلوه گر است؛ و حال آنکه در ضمیر منوّر حضرت عیسی، کلمه الله علیه السلام ، جنبه روحانیت تبلور بیشتری یافته و در نهاد پاک حضرت موسی، کلیم الله علیه السلام ، جنبه شریعت و توجه به احکام ظاهری، نمود آشکارتری داشته است.

این حقیقت متعالی در حدیث شریف نبوی که حضرت امام آن را در برخی از آثار گرانمایه خود ذکر نموده، چنین تبیین شده است: «کانَ أَخِی مُوسی عَیْنُهُ الْیُمْنی عَمْیاء وَأَخِی عِیسی عَیْنُهُ الْیُسْری عَمْیاء وَأَنَا ذُو الْعَیْنَیْنِ؛(1) برادرم موسی از چشم راست نابینا بود و برادرم عیسی چشم چپش نمی دید و من دارای دو چشم هستم». امام راحل در تأویل این روایت که منسوب به رسول خدا صلی الله علیه و آله است، فرموده: «در کتاب عیسی علیه السلام توجه به معنویات و روحانیت بیشتر بوده است. از این جهت، «عَیْنُهُ الْیُسْری» که عبارت از طرف طبیعتش بوده است، «عَمْیاء» بوده است... یعنی توجه به این جهت «یَسار» که عبارت از طبیعت است، نداشته است و کم داشته است و او (حضرت موسی علیه السلام ) هم بر حسب طبیعتش توجهش به مادیات زیاد بوده