فروغ اندیشه: گذری بر زندگانی علامه محمدتقی جعفری صفحه 39

ص:49

برخی از مصاحبه کنندگان به وسیله استاد به اسلام مشرف شدند؛ مانند تشرف دکتر پیتر، از متفکران علوم اجتماعی انگلستان که پس از سه روز، که در هر روز حدود یک ساعت و نیم سؤال و جواب، صورت پذیرفت.(1) و برخی نیز اندیشه های استاد را پذیرفتند و در نظرات خود آن را ابراز کردند؛ برای نمونه، میشل لویی، دبیر اسبق کمیته اسقفی فرانسه، پس از بیانات استاد در زمینه وجود اشتراک در میان اسلام و مسیحیت به مسیحیان سفارش می کند تا به اعتقادات مسلمانان احترام گذارند و پیام قرآن را مسئول رفتار برخی از مسلمانان ندانند.(2)

5. تحلیل شخصیت خیام

5. تحلیل شخصیت خیام

به دلیل شخصیت پیچیده خیام و به ویژه به دلیل انتساب تعدادی رباعی با محتوای لذت پرستی و پوچ گرایی به او که در تضاد با دیدگاه ها و اعتقادات فلسفی و مذهبی وی است، پی خواهیم برد که او هر چند از شهود و مرتبه ای والا از اخلاق بهره مند نبوده، ولی در بقیه ابعاد علمی، فلسفی، حکمی و ادبی جایگاه رفیعی دارد. مهم ترین بحثی که در این کتاب انجام شده، تحلیل و ارزیابی رباعیات منسوب به خیام است که به نظر استاد به خاطر جاذبه ای که دارد توانسته مورد توجه عام واقع شود. از نظر استاد، می توان شش فرضیه را در مورد جمع بعد علمی _ فلسفی وی با بعد شاعری مطرح کرد که بیشترین احتمال این است که عمربن ابراهیم خیامی به جز تعداد اندکی شعر، که از وی نقل شده است و سراینده معروف رباعیات دو شخصیت مختلفند که متأسفانه به مرور زمان بین این دو نفر اتحاد ایجاد شده و آنها را یک شخصیت دانسته اند.(3)

1- میراث ماندگار، ج 1، صص 63 و 490.
2- میراث ماندگار، ج 1، ص 265.
3- نک: تکاپوگر اندیشه ها، صص 43 - 53.