- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- بخش اوّل: زندگی نامه شیخ طوسی 4
- فصل اول: ولادت 4
- اشاره 4
- فصل دوم: زندگی علمی 6
- اشاره 6
- هجرت به بغداد 7
- جایگاه علمی و فرهنگی بغداد 8
- استادان 9
- در مسند تدریس 11
- هجرت دوباره 13
- در سایه انوار علوی 14
- شاگردان 15
- آثار ماندگار 17
- کتاب های حدیثی 18
- کتاب های رجالی 19
- کتاب های تفسیری 20
- کتاب های فقهی 20
- کتاب های اصول فقه 21
- کتاب های دعا 21
- کتاب های کلامی 21
- فصل سوّم: سیاست و رهبری دینی 23
- اشاره 23
- وضعیت سیاسی دوران شیخ طوسی 23
- درگذشت سیدمرتضی 25
- بنیان گذاری حوزه علمیه 27
- اندیشمندان هم عصر شیخ 28
- اشاره 31
- فصل چهارم: خدمات فرهنگی و اجتماعی 31
- احیای فرهنگ شیعه 31
- نوآوری های علمی 33
- اشاره 33
- 1 _ نوآوری در تفسیر 34
- 2 _ نوآوری در فقه 35
- 3 _ نوآوری در اصول فقه 36
- 4 _ نوآوری در کلام 37
- مبارزه با انحراف های فکری 38
- تأثیر گذاری اندیشه های شیخ بر اندیشمندان اسلام 40
- زهد و تقوا 42
- اشاره 42
- فصل پنجم: ویژگی های اخلاقی و جلوه های رفتاری 42
- کوشش در دانش اندوزی 44
- تعصب آگاهانه 46
- رؤیای معنوی 47
- مناجات در خلوت 49
- اشاره 51
- فصل ششم: عروج ملکوتی 51
- مسجد طوسی 52
- فرزندان شایسته 53
- اشاره 55
- فصل هفتم: شیخ طوسی از نگاه دیگران 55
- الف) دانشمندان شیعه 55
- ب) دانشمندان غیر شیعه 57
- ج) دانشمندان دیگر 58
- بخش دوّم: برگزیده ادب فارسی 59
- اشاره 59
- اشاره 60
- متن های ادبی 60
- مرواریدی در مهتاب 60
- نوشی گوارا 61
- اشک فرشتگان 62
- صدرنشین دانش 63
- اشعار 63
- منزلگه آخر 63
- اشاره 63
- بزرگان طوس 65
- خراسان؛ سرزمین شیخ طوسی 65
- شیخ طوسی 69
- شاهکار دانش 70
- اشاره 72
- بخش سوّم: همراه با برنامه سازان 72
- پیشنهادهای کلی 73
- پیشنهادهای برنامه ای 75
- پرسش های مسابقه ای 76
- پرسش های مردمی 77
- پرسش های کارشناسی 78
- کتاب نامه 79
ص:27
را نجات داد. به این ترتیب، سلسله آل بویه در بغداد فرو پاشید.(1)
از آن پس، سخت گیری بر شیعیان رو به فزونی نهاد؛ زیرا دولت و ملت، خود را از زیر سلطه آل بویه آزاد دیدند. آنان با استفاده از این موقعیت، بغض و کینه خود را بر ضد شیعه و عالمان شیعی آشکار ساختند.
طغرل سلجوقی با ورود به عراق، شیعیان محله کرخ را از گفتن حیّ علی خیر العمل در اذان باز داشت. هم چنین، تمام شعارها و کتیبه هایی که شیعیان بر دیوارها و دروازه های کرخ نوشته بودند؛ مانند «محمد و علی خیر البشر» محو شد. به دستور ابن سلمه (رئیس الرؤسا)، ابوعبداللّه جلاب (گلاب)، رییس بزازهای کرخ را به جرم غلوّ در تشیع به قتل رساندند و بر در مغازه اش به دار آویختند. شیخ طوسی نیز پنهان شد و خانه اش غارت گردید.(2)
درگذشت سیدمرتضی
درگذشت سیدمرتضی
کرخ، محله شیعه نشین بغداد، رجال بزرگ شیعی را در خود جای داده بود. در همین شهر، برخی بزرگان و فقیهان نامدار شیعه، مانند شیخ مفید _ استاد بزرگ شیخ طوسی _ به اداره امور شیعیان و پرورش شاگردان فاضل، همت می گماشتند. معروف ترین شاگردان شیخ مفید، سیدمرتضی علم الهدی، برادر نابغه اش؛ سیدرضی _ جامع نهج البلاغه _ و ابوالعباس علی بن احمد بن عباس نجاشی، صاحب کتاب رجال نجاشی بودند.
1- اعیان الشیعه، ج 9، ص 159.
2- منتظم ابن جوزی، ج 8، ص 172، برگرفته از: یادنامه شیخ طوسی، ج 1، صص 198 _ 200، با گزینش.