مرزبان شیعه ویژه بزرگداشت شیخ طوسی (ره) صفحه 38

ص:40

(علم الهدی) در رد کتاب المغنی نوشته قاضی عبدالجبار، شاهدی زنده و مدرکی پاینده بر راست بودن ادعای ماست. کتاب شافی، کتابی بزرگ و پُر مایه است، به گونه ای که از حوصله مطالعه مردم عادی فزون تر می نمود و افراد کم استعداد در استفاده از فیوضات آن، بی بهره مانده بودند. از این رو، شیخ طوسی که بزرگ ترین شاگرد سیدمرتضی و جانشین او بود، برای گسترش مذهب حق و ارایه طریق نجات، کتاب جمل العلم و العمل سیدمرتضی را شرح داد. وی کتاب شافی او را نیز خلاصه کرد و در دسترس طلاب علوم دینی و معارف اسلامی قرار داد.

مبارزه با انحراف های فکری

مبارزه با انحراف های فکری

یکی از ویژگی های شیخ طوسی، مبارزه با کج روی های فکری بوده است. وی همواره با کوته فکران در مسایل اصول اعتقادی و فقهی، در مبارزه و مناظره بود. بی تردید، باورهای اصیل مذهبی هر از گاهی از سوی دشمن مورد تهاجم قرار می گیرد که گاه دوستان نادان و وا پس گرا نیز آگاهانه یا ناآگاهانه در این تهاجم شرکت دارند. در روزگار شیخ طوسی نیز چنین وضعی حاکم بود که او با شجاعت و قاطعیت با این انحراف ها برخورد می کرد.

در میان عالمان شیعه و سنّی، بسیاری بوده اند که ترس از اصول عقلی، آنان را به بیماری جمود دچار کرد. اینان وقتی با مسأله ای رو به رو می شدند، اگر دستور خاصی برای آن رسیده بود، پاسخ می دادند و اگر حدیث و دستور مشخصی نرسیده بود، لب فرو می بستند و در پی اجتهاد صحیح و استخراج اصول از فروع نبودند.

چنان که از سخنان شیخ در مقدمه مبسوط و عده الاصول برمی آید، او نیز