- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- بخش اوّل: زندگی نامه شیخ طوسی 4
- فصل اول: ولادت 4
- اشاره 4
- اشاره 6
- فصل دوم: زندگی علمی 6
- هجرت به بغداد 7
- جایگاه علمی و فرهنگی بغداد 8
- استادان 9
- در مسند تدریس 11
- هجرت دوباره 13
- در سایه انوار علوی 14
- شاگردان 15
- آثار ماندگار 17
- کتاب های حدیثی 18
- کتاب های رجالی 19
- کتاب های تفسیری 20
- کتاب های فقهی 20
- کتاب های دعا 21
- کتاب های کلامی 21
- کتاب های اصول فقه 21
- فصل سوّم: سیاست و رهبری دینی 23
- وضعیت سیاسی دوران شیخ طوسی 23
- اشاره 23
- درگذشت سیدمرتضی 25
- بنیان گذاری حوزه علمیه 27
- اندیشمندان هم عصر شیخ 28
- فصل چهارم: خدمات فرهنگی و اجتماعی 31
- اشاره 31
- احیای فرهنگ شیعه 31
- اشاره 33
- نوآوری های علمی 33
- 1 _ نوآوری در تفسیر 34
- 2 _ نوآوری در فقه 35
- 3 _ نوآوری در اصول فقه 36
- 4 _ نوآوری در کلام 37
- مبارزه با انحراف های فکری 38
- تأثیر گذاری اندیشه های شیخ بر اندیشمندان اسلام 40
- فصل پنجم: ویژگی های اخلاقی و جلوه های رفتاری 42
- زهد و تقوا 42
- اشاره 42
- کوشش در دانش اندوزی 44
- تعصب آگاهانه 46
- رؤیای معنوی 47
- مناجات در خلوت 49
- فصل ششم: عروج ملکوتی 51
- اشاره 51
- مسجد طوسی 52
- فرزندان شایسته 53
- اشاره 55
- فصل هفتم: شیخ طوسی از نگاه دیگران 55
- الف) دانشمندان شیعه 55
- ب) دانشمندان غیر شیعه 57
- ج) دانشمندان دیگر 58
- بخش دوّم: برگزیده ادب فارسی 59
- اشاره 59
- مرواریدی در مهتاب 60
- اشاره 60
- متن های ادبی 60
- نوشی گوارا 61
- اشک فرشتگان 62
- اشاره 63
- صدرنشین دانش 63
- اشعار 63
- منزلگه آخر 63
- خراسان؛ سرزمین شیخ طوسی 65
- بزرگان طوس 65
- شیخ طوسی 69
- شاهکار دانش 70
- اشاره 72
- بخش سوّم: همراه با برنامه سازان 72
- پیشنهادهای کلی 73
- پیشنهادهای برنامه ای 75
- پرسش های مسابقه ای 76
- پرسش های مردمی 77
- پرسش های کارشناسی 78
- کتاب نامه 79
ص:49
بی تردید، با توجه به همسانی زمان کنونی با دوران شیخ از نظر تهاجم فرهنگی، رفتار و منش و غیرت دینی شیخ طوسی می تواند الگوی مناسبی برای اندیشمندان و عالمان دینی باشد.
رؤیای معنوی
رؤیای معنوی
میان حالت های معنوی و اخلاص در کارها، رابطه تنگاتنگی وجود دارد. آنان که در عالم معنا، سیر و سلوکی داشته اند، اخلاص در عمل، سرلوحه رفتارها و اندیشه هایشان بوده است؛ زیرا بدون اخلاص، نمی توان مراتب و درجات معنوی و روحانی را پیمود.
پاکی نیت و صفای باطن شیخ تا بدان جا بود که مولایش علی علیه السلام او را تأیید کرده است. ماجرا از این قرار است:
«شیخ طوسی، کتاب جامع و مختصری به نام نهایه در فقه می نویسد؛ کتابی که در بردارنده فتواهای شخصی وی بود. این کتاب چنان توجه دانش پژوهان را جلب می کند که به عنوان کتاب درسی از آن استفاده می شود. فقیهان بزرگواری چون حسین بن مظفر حمدانی قزوینی، عبدالجبار بن علی مقری رازی و حسن بن حسین بن بابویه، معروف به حسکانی _ ساکن ری _ درباره کتاب نهایه و ترتیب باب ها و فصل های آن، در بغداد بحث و گفت وگو می کردند. هر یک از آنان در پاره ای از مسایل بر شیخ طوسی خرده می گرفتند و اعتقاد داشتند که این کتاب، خالی از کاستی نیست. آنان به اتفاق هم در زمان حیات شیخ به قصد زیارت مرقد نورانی امیرمؤمنان علی علیه السلام، رهسپار نجف اشرف شدند؛ در حالی که هم چنان از خرده گیری های خود در شک و تردید به سر می بردند. سرانجام هم داستان شدند که سه روز، روزه بگیرند و شب