- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- اشاره 7
- 1. ولادت 7
- فصل اول: زندگی نامه 7
- 2. حیات علمی 8
- آغاز تحصیل 8
- اشاره 8
- مهاجرت به نجف 9
- بازگشت به زادگاه (تبریز) 11
- 3. اوضاع حوزه علمیه قم 12
- مهاجرت به قم 12
- 4. استادان و شاگردان 19
- اشاره 19
- استادان 19
- روش تدریس علامه طباطبایی و رفتار ایشان با شاگردان 21
- شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله 23
- اشاره 25
- تفسیر قرآن به قرآن 25
- اشاره 25
- 1. ویژگی تفسیری 25
- فصل دوم: ویژگی های علمی 25
- تفسیر موضوعی 27
- آگاهی گسترده و فراگیر به تمام ظواهر قرآن 28
- سیری عمیق در سنّت قطعی امامان معصوم علیه السلام 29
- تبحر در تفکر عقلی 29
- آشنایی با محکمات قرآن 30
- آشنایی با علوم نقلی 30
- آشنایی کامل با مبادی برهان و شرایط مقدمات 31
- توانایی علامه در تشخیص مفهوم از مصداق و خلط نکردن تفسیر و تطبیق 32
- آشنایی کامل با مبانی عرفان اسلامی 32
- پاسداری از مکتب تشیع 33
- جمع میان دو شیوه تفسیری ترتیبی و موضوعی 34
- شرح صدر 35
- رمز کلمات 36
- اشک خوف 36
- فیض قدسی 38
- ما کاری نکرده ایم 39
- هدیه به روح پدر و مادر 40
- جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان 41
- دشواری شناخت مردان الهی 42
- 2. ویژگی فلسفی 42
- اشاره 42
- فلسفه از دیدگاه علامه طباطبایی 43
- تنظیم فلسفه به صورت مسائل هندسی 45
- پایه گذار یک رشته مسائل فلسفی 46
- مبارزه با فلسفه مادی گری 47
- تقریب میان فلسفه شرق و غرب (فلسفه تطبیقی) 48
- غواص اقیانوس معارف 49
- تعقل عمیق همراه با امدادهای غیبی 50
- بنیان های فکری استاد طباطبایی 51
- آب لطف 51
- دفاع از فلسفه صدرایی 53
- نبود تعارض میان عقل و وحی 54
- اشاره 56
- اشاره 56
- 3. ویژگی عرفانی و اخلاقی 56
- الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی 56
- عارف و عرفان 57
- انسان و درک عرفانی 57
- اهل بیت علیه السلام ؛ سرچشمه عرفان اسلامی 58
- راهنمایی کتاب و سنّت به عرفان نفس و برنامه آن 59
- تفاوت عرفان اسلامی با عرفان های غیراسلامی 62
- رابطه انسان و عرفان عملی 63
- عارف، ناظر صور ملکات اشخاص 65
- ب) جلوه های عرفان عملی و اخلاقی علامه طباطبایی 67
- اشاره 67
- آشنایی علامه با آیت الله قاضی رحمه الله 67
- جایگاه علامه طباطبایی در عرفان عملی 68
- کشیک نفس 70
- گفتوگو با ادریس علیه السلام 71
- عشق به اهل بیت علیهم السلام 72
- محاسبه 72
- شرح صدر علامه طباطبایی 73
- ساده زیستی و زهد 75
- بخشش و گذشت 75
- اخلاص 76
- بلندی طبع 78
- فروتنی 79
- توجه به حقوق حیوانات 80
- رسیدگی به همنوع 80
- اخلاق خانوادگی علامه 81
- ما حیوان خانگی را نمی کشیم 83
- دیگر فضایل اخلاقی علامه 83
- یاد خدا 84
- سه راهکار اخلاقی 85
- راهکار اول 85
- اشاره 85
- راهکار دوم 86
- راهکار سوم 86
- 4. ویژگی فقهی، اصولی، حدیثی 87
- الف) ویژگی فقهی و اصولی علامه طباطبایی 87
- اشاره 87
- اشاره 87
- مراتب فقهی علامه طباطبایی رحمه الله 88
- ب) پژوهش های حدیثی 89
- اجازه اجتهاد 89
- 5. تبحّر در علم ریاضی و هیئت 92
- اشاره 92
- نصب دایره هندسه در مدرسه حجتیه قم 93
- تدریس علم هیئت در قم 93
- نقشه مدرسه حجتیه 94
- ریاضیات و تقویت ذوق فلسفی 94
- 6. ویژگی هنری و ادبی 96
- اشاره 96
- سیاه مشق 96
- اشاره 97
- شعر 97
- مهر خوبان 99
- بارگاه گل 99
- جرم من این است که آزاده ام 101
- هرچه جوییم نیابیم نشانی جز نام 101
- خویش بر آتش زد و خاموش شد 102
- پیر خرد 103
- پیر میخانه 103
- شاه شهیدان 103
- طبق غنچه 104
- باد سحر 104
- دو هزار «لَنْ ترانی» 105
- چشمه فکر 105
- فصل سوم: علامه از دیدگاه بزرگان 106
- اشاره 106
- امام خمینی رحمه الله 106
- آیت الله خامنه ای 107
- شهید مرتضی مطهری رحمه الله 107
- آیت الله جعفر سبحانی 109
- آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 109
- آیت الله حسن زاده آملی 110
- آیت الله ابراهیم امینی 111
- آیت الله صدرالدین حائری شیرازی 112
- آیت الله مرتضوی لنگرودی رحمه الله 112
- آیت الله محمد محمدی گیلانی 113
- دکتر رضا داوری اردکانی 113
- خاطره اول 114
- علامه محمدتقی جعفری رحمه الله 114
- اشاره 114
- خاطره دوم 115
- استاد عبدالحسین مشکوهالدینی 116
- دکتر احمد احمدی 116
- استاد محمد عبدخدایی 117
- دکتر جواد فلاتوری 118
- استاد سید محسن موسوی تبریزی 120
- استاد سید جلال الدین آشتیانی 120
- آیت الله جوادی آملی 121
- دکتر سید حسین نصر 122
- دکتر غلام حسین ابراهیمی دینانی 125
- اشاره 129
- 1. تفسیر المیزان 129
- فصل چهارم: کتاب شناسی 129
- 2. بدایه الحکمه 131
- 3. نهایه الحکمه 131
- 4. اصول فلسفه و روش رئالیسم 132
- 5. حاشیه بر کفایه الاصول 132
- 6. شیعه در اسلام 132
- 7. مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (شیعه) 133
- 10. عقاید و دستورهای دینی 133
- 9. روابط اجتماعی در اسلام 133
- 8. خلاصه تعالیم اسلام 133
- 11. بررسی های اسلامی (3 جلد) 134
- 16. رساله قوه و فعل 135
- 19. رساله ای در افعالالله تعالی (بحثی است درباره توحید افعالی، جبر و تفویض، قضا و قدر و...) 135
- 12. آموزش دین 135
- 13، 14 و 15. رساله انسان قبل از دنیا، در دنیا و بعد از دنیا 135
- 18. رساله ای در صفات (صفات سلبیه و ثبوتیه و...) 135
- 17. رساله ای در اثبات ذات 135
- 20. رساله ای در وسائط (اثری است درباره وسائط موجود میان مقام ربوبی و عالم طبیعت) 136
- 25. رساله ای در ترکیب 136
- 23. رساله ای در مشتقات 136
- 26. رساله ای در تحلیل 136
- 24. رساله ای در برهان 136
- 28. رساله ای در اعتبارات 136
- 21. رساله ای در نبوت 136
- 22. رساله ای در ولایت 136
- 27. رساله ای در مغالطه 136
- 30. رساله ای در حکومت اسلامی 137
- 32. تعلیمات دینی 137
- 29. قرآن در اسلام 137
- 36. پرسش و پاسخ 137
- 33. معنویت تشیع (مجموعه مقاله ها) 137
- 34. رساله ای در عالم غیب 137
- 31. محاکمات میان دو مکاتبات 137
- 35. وحی یا شعور مرموز 137
- 42. سنن النبی صلی الله علیه و آله 138
- 40. دیوان اشعار 138
- 37. ارجوزه فی النحو 138
- 43. لب اللباب 138
- 41. رساله علی و فلسفه الهی 138
- 38. ارجوزه فی الصّرف 138
- 39. ارجوزه فی الخط 138
- 46. حاشیه بر اسفار 139
- 47. مهر تابان 139
- 44. رساله ای در توحید ذاتی 139
- 45. رساله ای در اسماءالله تعالی 139
- 48. رسالت تشیع 140
- 54. رساله ای در تحریم الکل از دیدگاه اسلام 140
- 49. رساله ای در عشق 140
- 53. تعلیقه بر برخی مجلدهای بحارالانوار 140
- 51. تعلیقه بر اصول کافی 140
- 50. رساله محمد صلی الله علیه و آله در آیین اسلام 140
- 55. جمال آفتاب و آفتاب هر نظر (شرحی بر دیوان حافظ) 140
- 52. حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری 140
- 56. راز دل 141
- 57. رساله انساب آل عبدالوهاب 141
- اشاره 142
- فصل پنجم: عروج ملکوتی 142
- در سوگ علامه طباطبائی رحمه الله 144
- رجعت سرخ ستاره 146
- فخریه شهریار 146
- عشق رفت 147
- الف) کتاب 151
- کتابنامه 151
- اشاره 151
- ب) نشریه 155
ص:113
گفت بگو زنده چرا مانده ای
تخم وفا گر به دل افشانده ای؟
صاعقه عشق به هرجا فِتاد
نام و نشان سوخته، بر باد داد
یا به دل اندیشه جانان میار
یا به زبان نام دل و جان میار
پیش میاور سخن گنج را
ورنه فراموش نما رنج را
فارغ از این پند چو پروانه گشت
از دل و جان بی خود و بیگانه گشت گشت
خویش بر آتش زد و خاموش شد
رخت برون برد و فراموش شد (1)
پیر خرد
پیر خرد
علامه طباطبایی فرموده است:
یک روز خدمت استادم آیت الله قاضی طباطبایی رفته بودم. ایشان نصایحی را برای من فرمودند. من نیز آنها را به صورت دو بیت شعر درآوردم:
پیر خردپیشه و فرزانه ام
بُرد زِ دل زنگِ پریشانی ام
گفت که در زندگی آزاد باش
هان، گذران است جهان، شاد باش(2)
پیر میخانه
پیر میخانه
شبی پیر میخانه می گفت راز
چنین گفت با من به آهستگی
به مهر رخ مه رخان باده نوش
مبادا که پیدا کنی خستگی
بود مهر سرمایه زندگی
بُود باده، ابزار وارستگی
سپس گفت زینهار و آزاد باش
اگر پای بندی به شایستگی (3)
شاه شهیدان
شاه شهیدان
گفت آن شاه شهیدان که بلا شد سویم
با همین قافله ام راه فنا می پویم
دست همت ز سراب دو جهان می شویم
«شور یعقوب کنان، یوسف خود می جویم
که کمان شد ز غمش قامت چون شمشادم»
1- مهر تابان، مقاله یعقوب قاسملو خوئی، صص 32 و 33.
2- مهر تابان، ص 33.
3- مهر تابان، ص 35.