- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- اشاره 7
- 1. ولادت 7
- فصل اول: زندگی نامه 7
- 2. حیات علمی 8
- آغاز تحصیل 8
- اشاره 8
- مهاجرت به نجف 9
- بازگشت به زادگاه (تبریز) 11
- مهاجرت به قم 12
- 3. اوضاع حوزه علمیه قم 12
- 4. استادان و شاگردان 19
- استادان 19
- اشاره 19
- روش تدریس علامه طباطبایی و رفتار ایشان با شاگردان 21
- شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله 23
- تفسیر قرآن به قرآن 25
- اشاره 25
- فصل دوم: ویژگی های علمی 25
- اشاره 25
- 1. ویژگی تفسیری 25
- تفسیر موضوعی 27
- آگاهی گسترده و فراگیر به تمام ظواهر قرآن 28
- سیری عمیق در سنّت قطعی امامان معصوم علیه السلام 29
- تبحر در تفکر عقلی 29
- آشنایی با محکمات قرآن 30
- آشنایی با علوم نقلی 30
- آشنایی کامل با مبادی برهان و شرایط مقدمات 31
- آشنایی کامل با مبانی عرفان اسلامی 32
- توانایی علامه در تشخیص مفهوم از مصداق و خلط نکردن تفسیر و تطبیق 32
- پاسداری از مکتب تشیع 33
- جمع میان دو شیوه تفسیری ترتیبی و موضوعی 34
- شرح صدر 35
- رمز کلمات 36
- اشک خوف 36
- فیض قدسی 38
- ما کاری نکرده ایم 39
- هدیه به روح پدر و مادر 40
- جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان 41
- دشواری شناخت مردان الهی 42
- اشاره 42
- 2. ویژگی فلسفی 42
- فلسفه از دیدگاه علامه طباطبایی 43
- تنظیم فلسفه به صورت مسائل هندسی 45
- پایه گذار یک رشته مسائل فلسفی 46
- مبارزه با فلسفه مادی گری 47
- تقریب میان فلسفه شرق و غرب (فلسفه تطبیقی) 48
- غواص اقیانوس معارف 49
- تعقل عمیق همراه با امدادهای غیبی 50
- بنیان های فکری استاد طباطبایی 51
- آب لطف 51
- دفاع از فلسفه صدرایی 53
- نبود تعارض میان عقل و وحی 54
- اشاره 56
- 3. ویژگی عرفانی و اخلاقی 56
- اشاره 56
- الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی 56
- عارف و عرفان 57
- انسان و درک عرفانی 57
- اهل بیت علیه السلام ؛ سرچشمه عرفان اسلامی 58
- راهنمایی کتاب و سنّت به عرفان نفس و برنامه آن 59
- تفاوت عرفان اسلامی با عرفان های غیراسلامی 62
- رابطه انسان و عرفان عملی 63
- عارف، ناظر صور ملکات اشخاص 65
- ب) جلوه های عرفان عملی و اخلاقی علامه طباطبایی 67
- آشنایی علامه با آیت الله قاضی رحمه الله 67
- اشاره 67
- جایگاه علامه طباطبایی در عرفان عملی 68
- کشیک نفس 70
- گفتوگو با ادریس علیه السلام 71
- محاسبه 72
- عشق به اهل بیت علیهم السلام 72
- شرح صدر علامه طباطبایی 73
- ساده زیستی و زهد 75
- بخشش و گذشت 75
- اخلاص 76
- بلندی طبع 78
- فروتنی 79
- رسیدگی به همنوع 80
- توجه به حقوق حیوانات 80
- اخلاق خانوادگی علامه 81
- دیگر فضایل اخلاقی علامه 83
- ما حیوان خانگی را نمی کشیم 83
- یاد خدا 84
- راهکار اول 85
- اشاره 85
- سه راهکار اخلاقی 85
- راهکار سوم 86
- راهکار دوم 86
- 4. ویژگی فقهی، اصولی، حدیثی 87
- الف) ویژگی فقهی و اصولی علامه طباطبایی 87
- اشاره 87
- اشاره 87
- مراتب فقهی علامه طباطبایی رحمه الله 88
- اجازه اجتهاد 89
- ب) پژوهش های حدیثی 89
- اشاره 92
- 5. تبحّر در علم ریاضی و هیئت 92
- نصب دایره هندسه در مدرسه حجتیه قم 93
- تدریس علم هیئت در قم 93
- نقشه مدرسه حجتیه 94
- ریاضیات و تقویت ذوق فلسفی 94
- 6. ویژگی هنری و ادبی 96
- اشاره 96
- سیاه مشق 96
- شعر 97
- اشاره 97
- مهر خوبان 99
- بارگاه گل 99
- هرچه جوییم نیابیم نشانی جز نام 101
- جرم من این است که آزاده ام 101
- خویش بر آتش زد و خاموش شد 102
- پیر خرد 103
- پیر میخانه 103
- شاه شهیدان 103
- طبق غنچه 104
- باد سحر 104
- دو هزار «لَنْ ترانی» 105
- چشمه فکر 105
- اشاره 106
- فصل سوم: علامه از دیدگاه بزرگان 106
- امام خمینی رحمه الله 106
- آیت الله خامنه ای 107
- شهید مرتضی مطهری رحمه الله 107
- آیت الله جعفر سبحانی 109
- آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 109
- آیت الله حسن زاده آملی 110
- آیت الله ابراهیم امینی 111
- آیت الله صدرالدین حائری شیرازی 112
- آیت الله مرتضوی لنگرودی رحمه الله 112
- آیت الله محمد محمدی گیلانی 113
- دکتر رضا داوری اردکانی 113
- علامه محمدتقی جعفری رحمه الله 114
- خاطره اول 114
- اشاره 114
- خاطره دوم 115
- دکتر احمد احمدی 116
- استاد عبدالحسین مشکوهالدینی 116
- استاد محمد عبدخدایی 117
- دکتر جواد فلاتوری 118
- استاد سید محسن موسوی تبریزی 120
- استاد سید جلال الدین آشتیانی 120
- آیت الله جوادی آملی 121
- دکتر سید حسین نصر 122
- دکتر غلام حسین ابراهیمی دینانی 125
- 1. تفسیر المیزان 129
- فصل چهارم: کتاب شناسی 129
- اشاره 129
- 3. نهایه الحکمه 131
- 2. بدایه الحکمه 131
- 5. حاشیه بر کفایه الاصول 132
- 6. شیعه در اسلام 132
- 4. اصول فلسفه و روش رئالیسم 132
- 7. مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (شیعه) 133
- 8. خلاصه تعالیم اسلام 133
- 10. عقاید و دستورهای دینی 133
- 9. روابط اجتماعی در اسلام 133
- 11. بررسی های اسلامی (3 جلد) 134
- 12. آموزش دین 135
- 13، 14 و 15. رساله انسان قبل از دنیا، در دنیا و بعد از دنیا 135
- 16. رساله قوه و فعل 135
- 19. رساله ای در افعالالله تعالی (بحثی است درباره توحید افعالی، جبر و تفویض، قضا و قدر و...) 135
- 17. رساله ای در اثبات ذات 135
- 18. رساله ای در صفات (صفات سلبیه و ثبوتیه و...) 135
- 28. رساله ای در اعتبارات 136
- 20. رساله ای در وسائط (اثری است درباره وسائط موجود میان مقام ربوبی و عالم طبیعت) 136
- 23. رساله ای در مشتقات 136
- 22. رساله ای در ولایت 136
- 26. رساله ای در تحلیل 136
- 24. رساله ای در برهان 136
- 27. رساله ای در مغالطه 136
- 25. رساله ای در ترکیب 136
- 21. رساله ای در نبوت 136
- 30. رساله ای در حکومت اسلامی 137
- 35. وحی یا شعور مرموز 137
- 32. تعلیمات دینی 137
- 34. رساله ای در عالم غیب 137
- 33. معنویت تشیع (مجموعه مقاله ها) 137
- 31. محاکمات میان دو مکاتبات 137
- 29. قرآن در اسلام 137
- 36. پرسش و پاسخ 137
- 43. لب اللباب 138
- 37. ارجوزه فی النحو 138
- 40. دیوان اشعار 138
- 42. سنن النبی صلی الله علیه و آله 138
- 39. ارجوزه فی الخط 138
- 41. رساله علی و فلسفه الهی 138
- 38. ارجوزه فی الصّرف 138
- 45. رساله ای در اسماءالله تعالی 139
- 46. حاشیه بر اسفار 139
- 44. رساله ای در توحید ذاتی 139
- 47. مهر تابان 139
- 49. رساله ای در عشق 140
- 51. تعلیقه بر اصول کافی 140
- 52. حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری 140
- 50. رساله محمد صلی الله علیه و آله در آیین اسلام 140
- 53. تعلیقه بر برخی مجلدهای بحارالانوار 140
- 54. رساله ای در تحریم الکل از دیدگاه اسلام 140
- 55. جمال آفتاب و آفتاب هر نظر (شرحی بر دیوان حافظ) 140
- 48. رسالت تشیع 140
- 56. راز دل 141
- 57. رساله انساب آل عبدالوهاب 141
- فصل پنجم: عروج ملکوتی 142
- اشاره 142
- در سوگ علامه طباطبائی رحمه الله 144
- فخریه شهریار 146
- رجعت سرخ ستاره 146
- عشق رفت 147
- کتابنامه 151
- الف) کتاب 151
- اشاره 151
- ب) نشریه 155
ص:120
و نورانیت دل و ارتباط با ماورای طبیعت در سیمای ملکوتی ایشان هویدا بود. بر مجلس درس ایشان، چنان هیبتی سایه می افکند که حضار را در سکوتی ژرف و پرتأمل فرومی برد و انسان را به یاد شعر فرزدق می انداخت که در مدح امام سجاد علیه السلام می گوید: «یغض حیاء و یغضی من مهابته». به خاطر دارم که روشندلی در محضر ایشان با چشمانی پر از اشک، آهسته گفت: «در شگفتم که چگونه زمین، سنگینی چنین مردانی را تحمل می کند!»
در طول سی سال که افتخار درک محضر ایشان را داشتم، هرگز کلمه «من» از او نشنیدم، در عوض لفظ «نمی دانم» را بارها در پاسخ به سؤالات از ایشان شنیدم، همان عبارتی که افراد کم مایه از گفتن آن عار دارند، ولی این دریای پرتلاطم علم و حکمت، از فرط تواضع و فروتنی، به آسانی می گفت و جالب این است که به دنبال آن، پاسخ سؤال را به صورت احتمال و یا عبارت «به نظر می رسد»، بیان می کرد».(1)
آیت الله حسن زاده آملی
آیت الله حسن زاده آملی
«ایشان (علامه) از اولیاءالله بودند. همواره در حضور، در مراقبت و در توجه بود. چه بسا برایم پیش آمده که در محضر شریف ایشان، دیده ام به سیمایشان می افتاد، طلعت ایشان و حالشان را مشاهده می کردم که ظاهر، عنوان باطن است». (2)
«[ایشان] عالمی ربانی، غواص بحار آیات قرآنی، فقیهی جامع و متألهی در حکمت متعالیه، متضلع، سالکی واصل و عارفی کامل و مکمل و مربی و معلمی حاذق و لایق، حضرت آیت الله علامه حاج سید
1- یادنامه علامه طباطبایی، «نقش علامه طباطبایی در احیای معارف اسلامی»، صص 16 _ 18.
2- یادنامه علامه طباطبایی، «نقش علامه طباطبایی در احیای معارف اسلامی»، ص 131.