سیره علمی و عملی علامه سید محمدحسین طباطبایی رحمه الله صفحه 114

ص:124

علامه محمدتقی جعفری رحمه الله

اشاره

علامه محمدتقی جعفری رحمه الله

استاد محمدتقی جعفری رحمه الله، در یکی از سخنرانی های خویش درباره علامه طباطبایی رحمه الله، دو خاطره جالب از ایشان نقل می کنند:

خاطره اول

«در حدود سال 1341 که به آستان قدس علی بن موسی الرضا علیه السلام مشرّف [شده] بودم، مرحوم علامه طباطبایی هم به مشهد مقدس مشرّف شده بودند. دوستان دانشور آن سرزمین مقدس، عده ای از اخوان­الصفا را که همگی از کاروانیان تکاپوگر علم و معرفت بودند، به یکی از ییلاق های مشهد که به نظرم می آید عنبران بود، دعوت کردند. مرحوم علامه رحمه الله یکی از دعوت شدگان جلیل القدر بود. این­جانب نیز افتخار شرکت در این مجمع اخوان الصفا را داشتم. آن روز از ساعت ده صبح تا دوازده، این مسئله مطرح بود که آیا تصمیم، از سنخ اراده است یا پدیده ای است غیر از اراده؟ مرحوم علامه، از هم سنخ بودن اراده و تصمیم دفاع کردند و این­جانب، از مغایرت این دو پدیده. این بحث تا ظهر ادامه داشت و پس از ادای نماز، بار دیگر موضوع با حرارت شدیدتر مطرح شد. ایشان می فرمودند: تصمیم، حالت شدیدتری از اراده است که موجب اقدام به عمل می شود و به خاطر دارم که برای اثبات این مدعا مطالبی مفید را بیان می فرمودند. این­جانب [هم] می گفتم: اگر اراده که عبارت است از اشتیاق، جریان شدیدی از میل برای وصول به هدف بوده باشد، تصمیم نوعی عمل و فعالیت مغزی یا روانی است که اقدام به عمل معلول آن است و ممکن است در جریان اراده، شخصیت دست­به­کار نشود، درصورتی­که تصمیم، بدون نظاره و سلطه شخصیت به وجود نمی آید و