- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- فصل اول: زندگی نامه 7
- اشاره 7
- 1. ولادت 7
- 2. حیات علمی 8
- آغاز تحصیل 8
- اشاره 8
- مهاجرت به نجف 9
- بازگشت به زادگاه (تبریز) 11
- 3. اوضاع حوزه علمیه قم 12
- مهاجرت به قم 12
- 4. استادان و شاگردان 19
- اشاره 19
- استادان 19
- روش تدریس علامه طباطبایی و رفتار ایشان با شاگردان 21
- شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله 23
- تفسیر قرآن به قرآن 25
- اشاره 25
- فصل دوم: ویژگی های علمی 25
- اشاره 25
- 1. ویژگی تفسیری 25
- تفسیر موضوعی 27
- آگاهی گسترده و فراگیر به تمام ظواهر قرآن 28
- تبحر در تفکر عقلی 29
- سیری عمیق در سنّت قطعی امامان معصوم علیه السلام 29
- آشنایی با علوم نقلی 30
- آشنایی با محکمات قرآن 30
- آشنایی کامل با مبادی برهان و شرایط مقدمات 31
- آشنایی کامل با مبانی عرفان اسلامی 32
- توانایی علامه در تشخیص مفهوم از مصداق و خلط نکردن تفسیر و تطبیق 32
- پاسداری از مکتب تشیع 33
- جمع میان دو شیوه تفسیری ترتیبی و موضوعی 34
- شرح صدر 35
- رمز کلمات 36
- اشک خوف 36
- فیض قدسی 38
- ما کاری نکرده ایم 39
- هدیه به روح پدر و مادر 40
- جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان 41
- اشاره 42
- دشواری شناخت مردان الهی 42
- 2. ویژگی فلسفی 42
- فلسفه از دیدگاه علامه طباطبایی 43
- تنظیم فلسفه به صورت مسائل هندسی 45
- پایه گذار یک رشته مسائل فلسفی 46
- مبارزه با فلسفه مادی گری 47
- تقریب میان فلسفه شرق و غرب (فلسفه تطبیقی) 48
- غواص اقیانوس معارف 49
- تعقل عمیق همراه با امدادهای غیبی 50
- آب لطف 51
- بنیان های فکری استاد طباطبایی 51
- دفاع از فلسفه صدرایی 53
- نبود تعارض میان عقل و وحی 54
- 3. ویژگی عرفانی و اخلاقی 56
- اشاره 56
- اشاره 56
- الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی 56
- انسان و درک عرفانی 57
- عارف و عرفان 57
- اهل بیت علیه السلام ؛ سرچشمه عرفان اسلامی 58
- راهنمایی کتاب و سنّت به عرفان نفس و برنامه آن 59
- تفاوت عرفان اسلامی با عرفان های غیراسلامی 62
- رابطه انسان و عرفان عملی 63
- عارف، ناظر صور ملکات اشخاص 65
- ب) جلوه های عرفان عملی و اخلاقی علامه طباطبایی 67
- آشنایی علامه با آیت الله قاضی رحمه الله 67
- اشاره 67
- جایگاه علامه طباطبایی در عرفان عملی 68
- کشیک نفس 70
- گفتوگو با ادریس علیه السلام 71
- عشق به اهل بیت علیهم السلام 72
- محاسبه 72
- شرح صدر علامه طباطبایی 73
- ساده زیستی و زهد 75
- بخشش و گذشت 75
- اخلاص 76
- بلندی طبع 78
- فروتنی 79
- توجه به حقوق حیوانات 80
- رسیدگی به همنوع 80
- اخلاق خانوادگی علامه 81
- ما حیوان خانگی را نمی کشیم 83
- دیگر فضایل اخلاقی علامه 83
- یاد خدا 84
- اشاره 85
- راهکار اول 85
- سه راهکار اخلاقی 85
- راهکار دوم 86
- راهکار سوم 86
- اشاره 87
- الف) ویژگی فقهی و اصولی علامه طباطبایی 87
- 4. ویژگی فقهی، اصولی، حدیثی 87
- اشاره 87
- مراتب فقهی علامه طباطبایی رحمه الله 88
- اجازه اجتهاد 89
- ب) پژوهش های حدیثی 89
- 5. تبحّر در علم ریاضی و هیئت 92
- اشاره 92
- تدریس علم هیئت در قم 93
- نصب دایره هندسه در مدرسه حجتیه قم 93
- نقشه مدرسه حجتیه 94
- ریاضیات و تقویت ذوق فلسفی 94
- اشاره 96
- 6. ویژگی هنری و ادبی 96
- سیاه مشق 96
- اشاره 97
- شعر 97
- بارگاه گل 99
- مهر خوبان 99
- جرم من این است که آزاده ام 101
- هرچه جوییم نیابیم نشانی جز نام 101
- خویش بر آتش زد و خاموش شد 102
- پیر خرد 103
- پیر میخانه 103
- شاه شهیدان 103
- طبق غنچه 104
- باد سحر 104
- چشمه فکر 105
- دو هزار «لَنْ ترانی» 105
- امام خمینی رحمه الله 106
- اشاره 106
- فصل سوم: علامه از دیدگاه بزرگان 106
- شهید مرتضی مطهری رحمه الله 107
- آیت الله خامنه ای 107
- آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 109
- آیت الله جعفر سبحانی 109
- آیت الله حسن زاده آملی 110
- آیت الله ابراهیم امینی 111
- آیت الله مرتضوی لنگرودی رحمه الله 112
- آیت الله صدرالدین حائری شیرازی 112
- آیت الله محمد محمدی گیلانی 113
- دکتر رضا داوری اردکانی 113
- خاطره اول 114
- اشاره 114
- علامه محمدتقی جعفری رحمه الله 114
- خاطره دوم 115
- دکتر احمد احمدی 116
- استاد عبدالحسین مشکوهالدینی 116
- استاد محمد عبدخدایی 117
- دکتر جواد فلاتوری 118
- استاد سید محسن موسوی تبریزی 120
- استاد سید جلال الدین آشتیانی 120
- آیت الله جوادی آملی 121
- دکتر سید حسین نصر 122
- دکتر غلام حسین ابراهیمی دینانی 125
- 1. تفسیر المیزان 129
- اشاره 129
- فصل چهارم: کتاب شناسی 129
- 3. نهایه الحکمه 131
- 2. بدایه الحکمه 131
- 6. شیعه در اسلام 132
- 5. حاشیه بر کفایه الاصول 132
- 4. اصول فلسفه و روش رئالیسم 132
- 8. خلاصه تعالیم اسلام 133
- 7. مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (شیعه) 133
- 10. عقاید و دستورهای دینی 133
- 9. روابط اجتماعی در اسلام 133
- 11. بررسی های اسلامی (3 جلد) 134
- 13، 14 و 15. رساله انسان قبل از دنیا، در دنیا و بعد از دنیا 135
- 19. رساله ای در افعالالله تعالی (بحثی است درباره توحید افعالی، جبر و تفویض، قضا و قدر و...) 135
- 17. رساله ای در اثبات ذات 135
- 16. رساله قوه و فعل 135
- 12. آموزش دین 135
- 18. رساله ای در صفات (صفات سلبیه و ثبوتیه و...) 135
- 26. رساله ای در تحلیل 136
- 28. رساله ای در اعتبارات 136
- 23. رساله ای در مشتقات 136
- 20. رساله ای در وسائط (اثری است درباره وسائط موجود میان مقام ربوبی و عالم طبیعت) 136
- 27. رساله ای در مغالطه 136
- 24. رساله ای در برهان 136
- 22. رساله ای در ولایت 136
- 25. رساله ای در ترکیب 136
- 21. رساله ای در نبوت 136
- 34. رساله ای در عالم غیب 137
- 30. رساله ای در حکومت اسلامی 137
- 32. تعلیمات دینی 137
- 29. قرآن در اسلام 137
- 33. معنویت تشیع (مجموعه مقاله ها) 137
- 36. پرسش و پاسخ 137
- 35. وحی یا شعور مرموز 137
- 31. محاکمات میان دو مکاتبات 137
- 43. لب اللباب 138
- 40. دیوان اشعار 138
- 41. رساله علی و فلسفه الهی 138
- 42. سنن النبی صلی الله علیه و آله 138
- 39. ارجوزه فی الخط 138
- 38. ارجوزه فی الصّرف 138
- 37. ارجوزه فی النحو 138
- 47. مهر تابان 139
- 44. رساله ای در توحید ذاتی 139
- 45. رساله ای در اسماءالله تعالی 139
- 46. حاشیه بر اسفار 139
- 48. رسالت تشیع 140
- 49. رساله ای در عشق 140
- 55. جمال آفتاب و آفتاب هر نظر (شرحی بر دیوان حافظ) 140
- 52. حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری 140
- 54. رساله ای در تحریم الکل از دیدگاه اسلام 140
- 53. تعلیقه بر برخی مجلدهای بحارالانوار 140
- 51. تعلیقه بر اصول کافی 140
- 50. رساله محمد صلی الله علیه و آله در آیین اسلام 140
- 56. راز دل 141
- 57. رساله انساب آل عبدالوهاب 141
- اشاره 142
- فصل پنجم: عروج ملکوتی 142
- در سوگ علامه طباطبائی رحمه الله 144
- رجعت سرخ ستاره 146
- فخریه شهریار 146
- عشق رفت 147
- الف) کتاب 151
- کتابنامه 151
- اشاره 151
- ب) نشریه 155
ص:128
ستاره درخشانی بود که هم با حکمت علمی و هم با حکمت عملی، افرادی چون شهید آیت الله مطهری را پروراند و تحویل جامعه داد. شاگردانش می دانند که گذشته از مقام علمی و فلسفی، علامه شخصیت متبلوری در حکمت عملی بود. به تعبیر یکی از شاگردانش که گفت: ده سال در خدمتش آمدوشد داشتم و همیشه ایشان را در حضور الله می دیدم. همیشه مراقب بود و توجه داشت که اعمال و گفتارش زیر نظر خداست. او با حکمت نظری خود سطح افکار را بالا می برد و با رفتار و حکمت عملی، روح را صفا می داد و به شاگردان و جامعه، درس عمل و رفتار می آموخت».(1)
دکتر جواد فلاتوری
دکتر جواد فلاتوری
دکتر جواد فلاتوری، در یکی از سخنرانی های خود با عنوان «تحول بنیادی فلسفه یونان در پرتو اندیشه اسلامی»، به ماجرایی جالب اشاره می کند و می گوید: «برای تجلیل از مقام صدرالمتألهین، یادنامه ای منتشر گردید حاوی مقالاتی از صاحب نظران درباره مسائل ویژه فلسفه متعالیه آن متفکر که از جمله آنها، مقاله استاد علامه طباطبایی در مورد حرکت جوهری بود. یادنامه مذکور را آقای ایرج افشار، برای ارزشیابی، برای بنده به آلمان فرستادند. با بضاعت اندک خود، یکیک مقالات را تحت بررسی دقیق قرار داده، هریک از مقالات را به فراخور خود تجزیه و تحلیل نموده و به صورت مقاله مفصلی برای مجله (راهنمای کتاب) فرستادم.
مقاله علامه طباطبایی، پرمحتواترین مقاله آن یادنامه بود. ازاینرو، بیش از همه توجه اینجانب را جلب کرد و در مورد آن به تحلیل و
1- یادنامه علامه طباطبایی، استاد محمد عبدخدایی، «قرآن و حکمت»، ص 207.