کتابخانه بالقرآن

سیره علمی و عملی علامه سید محمدحسین طباطبایی رحمه الله صفحه 21

صفحه 21

ص:31

روش تدریس علامه طباطبایی و رفتار ایشان با شاگردان

آیت الله ابراهیم امینی درباره روش تدریس و رفتار علامه طباطبایی با شاگردان می فرماید:

ایشان خیلی آرام و آهسته صحبت می کردند؛ یعنی درسشان خیلی پرسر و صدا نبود. از این جهت، بعضی از افراد، درس ایشان را نمی پسندیدند؛ برای اینکه آهسته و خیلی نرم صحبت می کردند، ولی عده ای نیز می پسندیدند. خیلی پراکنده گویی نمی کردند. معمولاً در هر مطلبی که وارد می شدند، درباره خود مطلب بحث می کردند و آن هم در عبارات کوتاه. در کتاب هایی هم که نوشته اند، همینطور است. در هر صفحه کتاب، مطالب، بسیار، اما عبارت، کم است. در فرمایش و درسشان هم اینگونه بود؛ یعنی درس را که در یک ساعت می گفتند، کسی دیگر شاید دو یا سه ساعت در این باره صحبت می کرد.

مطلب دیگر اینکه، وقتی وارد درس می شد، ابتدا موضوع بحث را روشن می کرد و شرح می داد که این موضوعی که می خواهیم روی آن بحث کنیم، چیست و اصلاً یعنی چه. بعد مشغول استدلال می شدند و خودشان می فرمودند که بسیاری از اشتباه ها و خطاهایی که بعضی دانشمندان پیدا کرده اند، به این علت بوده که موضوع بحث، برایشان خوب روشن نبوده و خود موضوع را اشتباه گرفته اند. از این جهت، ایشان سعی داشتند در هر مسئله ای که وارد می شوند، درست موضوع را روشن کنند و این از خصایص ایشان بود؛ خصوصاً اینکه علامه در بحث های فلسفی این عنایت را داشتند.

برای استدلال در درس هم بسیار مقید بودند که مسائل را با برهان و استدلال ذکر کنند. علامه معتقد بودند که در درس های عقلی و فلسفی، نباید از شعر و داستان و امثالهم استفاده کرد تا مطلبی را ثابت نمود، ]بلکه[ برای اثبات مطلب باید از استدلال استفاده شود و بهوسیله دلیل و برهان، مطلب را تفهیم کنیم، نه اینکه زمینه را آماده کنیم تا مطلب پذیرفته شود.