- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- 1. ولادت 7
- اشاره 7
- فصل اول: زندگی نامه 7
- 2. حیات علمی 8
- اشاره 8
- آغاز تحصیل 8
- مهاجرت به نجف 9
- بازگشت به زادگاه (تبریز) 11
- 3. اوضاع حوزه علمیه قم 12
- مهاجرت به قم 12
- اشاره 19
- استادان 19
- 4. استادان و شاگردان 19
- روش تدریس علامه طباطبایی و رفتار ایشان با شاگردان 21
- شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله 23
- تفسیر قرآن به قرآن 25
- اشاره 25
- اشاره 25
- فصل دوم: ویژگی های علمی 25
- 1. ویژگی تفسیری 25
- تفسیر موضوعی 27
- آگاهی گسترده و فراگیر به تمام ظواهر قرآن 28
- تبحر در تفکر عقلی 29
- سیری عمیق در سنّت قطعی امامان معصوم علیه السلام 29
- آشنایی با محکمات قرآن 30
- آشنایی با علوم نقلی 30
- آشنایی کامل با مبادی برهان و شرایط مقدمات 31
- توانایی علامه در تشخیص مفهوم از مصداق و خلط نکردن تفسیر و تطبیق 32
- آشنایی کامل با مبانی عرفان اسلامی 32
- پاسداری از مکتب تشیع 33
- جمع میان دو شیوه تفسیری ترتیبی و موضوعی 34
- شرح صدر 35
- رمز کلمات 36
- اشک خوف 36
- فیض قدسی 38
- ما کاری نکرده ایم 39
- هدیه به روح پدر و مادر 40
- جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان 41
- اشاره 42
- دشواری شناخت مردان الهی 42
- 2. ویژگی فلسفی 42
- فلسفه از دیدگاه علامه طباطبایی 43
- تنظیم فلسفه به صورت مسائل هندسی 45
- پایه گذار یک رشته مسائل فلسفی 46
- مبارزه با فلسفه مادی گری 47
- تقریب میان فلسفه شرق و غرب (فلسفه تطبیقی) 48
- غواص اقیانوس معارف 49
- تعقل عمیق همراه با امدادهای غیبی 50
- بنیان های فکری استاد طباطبایی 51
- آب لطف 51
- دفاع از فلسفه صدرایی 53
- نبود تعارض میان عقل و وحی 54
- اشاره 56
- الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی 56
- اشاره 56
- 3. ویژگی عرفانی و اخلاقی 56
- عارف و عرفان 57
- انسان و درک عرفانی 57
- اهل بیت علیه السلام ؛ سرچشمه عرفان اسلامی 58
- راهنمایی کتاب و سنّت به عرفان نفس و برنامه آن 59
- تفاوت عرفان اسلامی با عرفان های غیراسلامی 62
- رابطه انسان و عرفان عملی 63
- عارف، ناظر صور ملکات اشخاص 65
- ب) جلوه های عرفان عملی و اخلاقی علامه طباطبایی 67
- اشاره 67
- آشنایی علامه با آیت الله قاضی رحمه الله 67
- جایگاه علامه طباطبایی در عرفان عملی 68
- کشیک نفس 70
- گفتوگو با ادریس علیه السلام 71
- عشق به اهل بیت علیهم السلام 72
- محاسبه 72
- شرح صدر علامه طباطبایی 73
- ساده زیستی و زهد 75
- بخشش و گذشت 75
- اخلاص 76
- بلندی طبع 78
- فروتنی 79
- توجه به حقوق حیوانات 80
- رسیدگی به همنوع 80
- اخلاق خانوادگی علامه 81
- ما حیوان خانگی را نمی کشیم 83
- دیگر فضایل اخلاقی علامه 83
- یاد خدا 84
- راهکار اول 85
- اشاره 85
- سه راهکار اخلاقی 85
- راهکار دوم 86
- راهکار سوم 86
- الف) ویژگی فقهی و اصولی علامه طباطبایی 87
- اشاره 87
- 4. ویژگی فقهی، اصولی، حدیثی 87
- اشاره 87
- مراتب فقهی علامه طباطبایی رحمه الله 88
- ب) پژوهش های حدیثی 89
- اجازه اجتهاد 89
- 5. تبحّر در علم ریاضی و هیئت 92
- اشاره 92
- نصب دایره هندسه در مدرسه حجتیه قم 93
- تدریس علم هیئت در قم 93
- نقشه مدرسه حجتیه 94
- ریاضیات و تقویت ذوق فلسفی 94
- اشاره 96
- 6. ویژگی هنری و ادبی 96
- سیاه مشق 96
- شعر 97
- اشاره 97
- مهر خوبان 99
- بارگاه گل 99
- هرچه جوییم نیابیم نشانی جز نام 101
- جرم من این است که آزاده ام 101
- خویش بر آتش زد و خاموش شد 102
- پیر خرد 103
- شاه شهیدان 103
- پیر میخانه 103
- باد سحر 104
- طبق غنچه 104
- دو هزار «لَنْ ترانی» 105
- چشمه فکر 105
- امام خمینی رحمه الله 106
- فصل سوم: علامه از دیدگاه بزرگان 106
- اشاره 106
- آیت الله خامنه ای 107
- شهید مرتضی مطهری رحمه الله 107
- آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 109
- آیت الله جعفر سبحانی 109
- آیت الله حسن زاده آملی 110
- آیت الله ابراهیم امینی 111
- آیت الله مرتضوی لنگرودی رحمه الله 112
- آیت الله صدرالدین حائری شیرازی 112
- آیت الله محمد محمدی گیلانی 113
- دکتر رضا داوری اردکانی 113
- علامه محمدتقی جعفری رحمه الله 114
- خاطره اول 114
- اشاره 114
- خاطره دوم 115
- استاد عبدالحسین مشکوهالدینی 116
- دکتر احمد احمدی 116
- استاد محمد عبدخدایی 117
- دکتر جواد فلاتوری 118
- استاد سید جلال الدین آشتیانی 120
- استاد سید محسن موسوی تبریزی 120
- آیت الله جوادی آملی 121
- دکتر سید حسین نصر 122
- دکتر غلام حسین ابراهیمی دینانی 125
- 1. تفسیر المیزان 129
- فصل چهارم: کتاب شناسی 129
- اشاره 129
- 2. بدایه الحکمه 131
- 3. نهایه الحکمه 131
- 4. اصول فلسفه و روش رئالیسم 132
- 5. حاشیه بر کفایه الاصول 132
- 6. شیعه در اسلام 132
- 7. مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (شیعه) 133
- 8. خلاصه تعالیم اسلام 133
- 10. عقاید و دستورهای دینی 133
- 9. روابط اجتماعی در اسلام 133
- 11. بررسی های اسلامی (3 جلد) 134
- 12. آموزش دین 135
- 16. رساله قوه و فعل 135
- 13، 14 و 15. رساله انسان قبل از دنیا، در دنیا و بعد از دنیا 135
- 18. رساله ای در صفات (صفات سلبیه و ثبوتیه و...) 135
- 19. رساله ای در افعالالله تعالی (بحثی است درباره توحید افعالی، جبر و تفویض، قضا و قدر و...) 135
- 17. رساله ای در اثبات ذات 135
- 22. رساله ای در ولایت 136
- 21. رساله ای در نبوت 136
- 23. رساله ای در مشتقات 136
- 25. رساله ای در ترکیب 136
- 27. رساله ای در مغالطه 136
- 28. رساله ای در اعتبارات 136
- 26. رساله ای در تحلیل 136
- 24. رساله ای در برهان 136
- 20. رساله ای در وسائط (اثری است درباره وسائط موجود میان مقام ربوبی و عالم طبیعت) 136
- 36. پرسش و پاسخ 137
- 32. تعلیمات دینی 137
- 30. رساله ای در حکومت اسلامی 137
- 34. رساله ای در عالم غیب 137
- 33. معنویت تشیع (مجموعه مقاله ها) 137
- 31. محاکمات میان دو مکاتبات 137
- 29. قرآن در اسلام 137
- 35. وحی یا شعور مرموز 137
- 42. سنن النبی صلی الله علیه و آله 138
- 43. لب اللباب 138
- 39. ارجوزه فی الخط 138
- 41. رساله علی و فلسفه الهی 138
- 40. دیوان اشعار 138
- 38. ارجوزه فی الصّرف 138
- 37. ارجوزه فی النحو 138
- 47. مهر تابان 139
- 46. حاشیه بر اسفار 139
- 44. رساله ای در توحید ذاتی 139
- 45. رساله ای در اسماءالله تعالی 139
- 48. رسالت تشیع 140
- 49. رساله ای در عشق 140
- 52. حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری 140
- 54. رساله ای در تحریم الکل از دیدگاه اسلام 140
- 51. تعلیقه بر اصول کافی 140
- 50. رساله محمد صلی الله علیه و آله در آیین اسلام 140
- 55. جمال آفتاب و آفتاب هر نظر (شرحی بر دیوان حافظ) 140
- 53. تعلیقه بر برخی مجلدهای بحارالانوار 140
- 56. راز دل 141
- 57. رساله انساب آل عبدالوهاب 141
- اشاره 142
- فصل پنجم: عروج ملکوتی 142
- در سوگ علامه طباطبائی رحمه الله 144
- رجعت سرخ ستاره 146
- فخریه شهریار 146
- عشق رفت 147
- الف) کتاب 151
- کتابنامه 151
- اشاره 151
- ب) نشریه 155
ص:33
ایشان درباره رفتار فروتنانه علامه طباطبایی با شاگردان نیز می فرماید:
گاهی پیش می آمد که مطلب بسیار عالی را آنچنان ساده برای طلبه ها بیان می کردند که طلبه ها می پنداشتند چیزی نیست، درصورتی که مطلب، ابتکار خود ایشان بود. در این موارد، علامه اصلاً ابراز نمی کردند که درباره آن مطلب، چقدر کوشش و مطالعه کرده اند. رفتار علامه طباطبایی رحمه الله کاملاً متواضعانه بود. به گونه ای با طلاب برخورد می کرد که هر طلبه ای می اندیشید، محبوب ترین فرد و بهترین طلبه نزد این استاد، خود اوست. انس و الفت شاگردان با علامه، در معنویت، صفا و اخلاص ایشان ریشه داشت.(1)
شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله
شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله
علامه طباطبایی، با کوشش خستگی ناپذیر خود، شاگردان فرهیخته ای را در رشته های گوناگون معارف اسلامی تربیت کرد که اینک از استادان برجسته حوزه های علمیه بهشمار می روند و طلبه های بسیاری از دانش و اندیشه آنان بهره می برند. این شاگردان در تفسیر، فلسفه، عرفان و گاه در هر سه رشته، از دریای بی کران دانش استاد سیراب شدند.(2)
تنی چند از این شاگردان عبارتند از: حضرات آیات و حجج اسلام شهید مرتضی مطهری رحمه الله ؛ شهید سید محمدحسین بهشتی رحمه الله ؛ شهید محمد مفتح همدانی رحمه الله ؛ شهید علی قدوسی رحمه الله (داماد آن مرحوم)؛ شهید سید محمدعلی قاضی طباطبایی رحمه الله ؛ شهید سید محمدرضا سعیدی رحمه الله ؛ شهید مصطفی خمینی رحمه الله ؛ عبدالله جوادی آملی؛ حسین علی منتظری؛ حسن حسن زاده آملی؛ محمدتقی مصباح یزدی؛ ابراهیم امینی؛ علی احمدی میانجی رحمه الله ؛ سید مهدی روحانی رحمه الله ؛ محمد گیلانی؛ سید محمدحسین حسینی تهرانی رحمه الله ؛ جعفر
1- مجله پیام انقلاب، ش 226، ص 16.
2- گلشن ابرار، ج 2، ص 870.