- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- فصل اول: زندگی نامه 7
- اشاره 7
- 1. ولادت 7
- اشاره 8
- 2. حیات علمی 8
- آغاز تحصیل 8
- مهاجرت به نجف 9
- بازگشت به زادگاه (تبریز) 11
- 3. اوضاع حوزه علمیه قم 12
- مهاجرت به قم 12
- استادان 19
- اشاره 19
- 4. استادان و شاگردان 19
- روش تدریس علامه طباطبایی و رفتار ایشان با شاگردان 21
- شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله 23
- تفسیر قرآن به قرآن 25
- اشاره 25
- اشاره 25
- فصل دوم: ویژگی های علمی 25
- 1. ویژگی تفسیری 25
- تفسیر موضوعی 27
- آگاهی گسترده و فراگیر به تمام ظواهر قرآن 28
- تبحر در تفکر عقلی 29
- سیری عمیق در سنّت قطعی امامان معصوم علیه السلام 29
- آشنایی با محکمات قرآن 30
- آشنایی با علوم نقلی 30
- آشنایی کامل با مبادی برهان و شرایط مقدمات 31
- آشنایی کامل با مبانی عرفان اسلامی 32
- توانایی علامه در تشخیص مفهوم از مصداق و خلط نکردن تفسیر و تطبیق 32
- پاسداری از مکتب تشیع 33
- جمع میان دو شیوه تفسیری ترتیبی و موضوعی 34
- شرح صدر 35
- رمز کلمات 36
- اشک خوف 36
- فیض قدسی 38
- ما کاری نکرده ایم 39
- هدیه به روح پدر و مادر 40
- جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان 41
- اشاره 42
- دشواری شناخت مردان الهی 42
- 2. ویژگی فلسفی 42
- فلسفه از دیدگاه علامه طباطبایی 43
- تنظیم فلسفه به صورت مسائل هندسی 45
- پایه گذار یک رشته مسائل فلسفی 46
- مبارزه با فلسفه مادی گری 47
- تقریب میان فلسفه شرق و غرب (فلسفه تطبیقی) 48
- غواص اقیانوس معارف 49
- تعقل عمیق همراه با امدادهای غیبی 50
- بنیان های فکری استاد طباطبایی 51
- آب لطف 51
- دفاع از فلسفه صدرایی 53
- نبود تعارض میان عقل و وحی 54
- 3. ویژگی عرفانی و اخلاقی 56
- اشاره 56
- الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی 56
- اشاره 56
- عارف و عرفان 57
- انسان و درک عرفانی 57
- اهل بیت علیه السلام ؛ سرچشمه عرفان اسلامی 58
- راهنمایی کتاب و سنّت به عرفان نفس و برنامه آن 59
- تفاوت عرفان اسلامی با عرفان های غیراسلامی 62
- رابطه انسان و عرفان عملی 63
- عارف، ناظر صور ملکات اشخاص 65
- ب) جلوه های عرفان عملی و اخلاقی علامه طباطبایی 67
- آشنایی علامه با آیت الله قاضی رحمه الله 67
- اشاره 67
- جایگاه علامه طباطبایی در عرفان عملی 68
- کشیک نفس 70
- گفتوگو با ادریس علیه السلام 71
- عشق به اهل بیت علیهم السلام 72
- محاسبه 72
- شرح صدر علامه طباطبایی 73
- ساده زیستی و زهد 75
- بخشش و گذشت 75
- اخلاص 76
- بلندی طبع 78
- فروتنی 79
- رسیدگی به همنوع 80
- توجه به حقوق حیوانات 80
- اخلاق خانوادگی علامه 81
- دیگر فضایل اخلاقی علامه 83
- ما حیوان خانگی را نمی کشیم 83
- یاد خدا 84
- راهکار اول 85
- اشاره 85
- سه راهکار اخلاقی 85
- راهکار سوم 86
- راهکار دوم 86
- الف) ویژگی فقهی و اصولی علامه طباطبایی 87
- اشاره 87
- 4. ویژگی فقهی، اصولی، حدیثی 87
- اشاره 87
- مراتب فقهی علامه طباطبایی رحمه الله 88
- ب) پژوهش های حدیثی 89
- اجازه اجتهاد 89
- اشاره 92
- 5. تبحّر در علم ریاضی و هیئت 92
- نصب دایره هندسه در مدرسه حجتیه قم 93
- تدریس علم هیئت در قم 93
- نقشه مدرسه حجتیه 94
- ریاضیات و تقویت ذوق فلسفی 94
- اشاره 96
- 6. ویژگی هنری و ادبی 96
- سیاه مشق 96
- شعر 97
- اشاره 97
- بارگاه گل 99
- مهر خوبان 99
- هرچه جوییم نیابیم نشانی جز نام 101
- جرم من این است که آزاده ام 101
- خویش بر آتش زد و خاموش شد 102
- شاه شهیدان 103
- پیر خرد 103
- پیر میخانه 103
- باد سحر 104
- طبق غنچه 104
- چشمه فکر 105
- دو هزار «لَنْ ترانی» 105
- امام خمینی رحمه الله 106
- فصل سوم: علامه از دیدگاه بزرگان 106
- اشاره 106
- آیت الله خامنه ای 107
- شهید مرتضی مطهری رحمه الله 107
- آیت الله جعفر سبحانی 109
- آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 109
- آیت الله حسن زاده آملی 110
- آیت الله ابراهیم امینی 111
- آیت الله صدرالدین حائری شیرازی 112
- آیت الله مرتضوی لنگرودی رحمه الله 112
- آیت الله محمد محمدی گیلانی 113
- دکتر رضا داوری اردکانی 113
- علامه محمدتقی جعفری رحمه الله 114
- اشاره 114
- خاطره اول 114
- خاطره دوم 115
- استاد عبدالحسین مشکوهالدینی 116
- دکتر احمد احمدی 116
- استاد محمد عبدخدایی 117
- دکتر جواد فلاتوری 118
- استاد سید محسن موسوی تبریزی 120
- استاد سید جلال الدین آشتیانی 120
- آیت الله جوادی آملی 121
- دکتر سید حسین نصر 122
- دکتر غلام حسین ابراهیمی دینانی 125
- فصل چهارم: کتاب شناسی 129
- 1. تفسیر المیزان 129
- اشاره 129
- 3. نهایه الحکمه 131
- 2. بدایه الحکمه 131
- 4. اصول فلسفه و روش رئالیسم 132
- 5. حاشیه بر کفایه الاصول 132
- 6. شیعه در اسلام 132
- 9. روابط اجتماعی در اسلام 133
- 8. خلاصه تعالیم اسلام 133
- 10. عقاید و دستورهای دینی 133
- 7. مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (شیعه) 133
- 11. بررسی های اسلامی (3 جلد) 134
- 13، 14 و 15. رساله انسان قبل از دنیا، در دنیا و بعد از دنیا 135
- 16. رساله قوه و فعل 135
- 12. آموزش دین 135
- 18. رساله ای در صفات (صفات سلبیه و ثبوتیه و...) 135
- 19. رساله ای در افعالالله تعالی (بحثی است درباره توحید افعالی، جبر و تفویض، قضا و قدر و...) 135
- 17. رساله ای در اثبات ذات 135
- 23. رساله ای در مشتقات 136
- 22. رساله ای در ولایت 136
- 26. رساله ای در تحلیل 136
- 28. رساله ای در اعتبارات 136
- 27. رساله ای در مغالطه 136
- 24. رساله ای در برهان 136
- 21. رساله ای در نبوت 136
- 20. رساله ای در وسائط (اثری است درباره وسائط موجود میان مقام ربوبی و عالم طبیعت) 136
- 25. رساله ای در ترکیب 136
- 34. رساله ای در عالم غیب 137
- 33. معنویت تشیع (مجموعه مقاله ها) 137
- 31. محاکمات میان دو مکاتبات 137
- 30. رساله ای در حکومت اسلامی 137
- 32. تعلیمات دینی 137
- 36. پرسش و پاسخ 137
- 35. وحی یا شعور مرموز 137
- 29. قرآن در اسلام 137
- 43. لب اللباب 138
- 41. رساله علی و فلسفه الهی 138
- 40. دیوان اشعار 138
- 38. ارجوزه فی الصّرف 138
- 39. ارجوزه فی الخط 138
- 42. سنن النبی صلی الله علیه و آله 138
- 37. ارجوزه فی النحو 138
- 44. رساله ای در توحید ذاتی 139
- 46. حاشیه بر اسفار 139
- 45. رساله ای در اسماءالله تعالی 139
- 47. مهر تابان 139
- 48. رسالت تشیع 140
- 52. حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری 140
- 53. تعلیقه بر برخی مجلدهای بحارالانوار 140
- 51. تعلیقه بر اصول کافی 140
- 50. رساله محمد صلی الله علیه و آله در آیین اسلام 140
- 54. رساله ای در تحریم الکل از دیدگاه اسلام 140
- 55. جمال آفتاب و آفتاب هر نظر (شرحی بر دیوان حافظ) 140
- 49. رساله ای در عشق 140
- 57. رساله انساب آل عبدالوهاب 141
- 56. راز دل 141
- اشاره 142
- فصل پنجم: عروج ملکوتی 142
- در سوگ علامه طباطبائی رحمه الله 144
- رجعت سرخ ستاره 146
- فخریه شهریار 146
- عشق رفت 147
- کتابنامه 151
- اشاره 151
- الف) کتاب 151
- ب) نشریه 155
ص:51
اینکه من در ثواب آن پدرم را شریک نساخته ام، نه از جهت آن بود که می خواستم امساک کنم، بلکه تصور می کردم کارهای ما چه ارزشی دارد که پدرم را در آن سهیم کنم. قابلیتی برای خدمت خود نمی دیدم.
علامه طباطبایی در ادامه این ماجرا می فرماید:
با رسیدن این نامه، منفعل و شرمنده شدم و گفتم: خدایا! اگر این تفسیر ما در نزد تو قابل قبول است و ثوابی دارد، من ثواب آن را به روح پدر و مادرم هدیه نمودم و هنوز این مطلب را در پاسخ نامه برادرم به تبریز، نفرستاده بودم که پس از چند روزی نامه ای از وی رسید که در آن آمده بود: این بار با پدر صحبت کردیم، شادمان بود و گفت: خدا عمرش بدهد، سید محمدحسین هدیه ما را فرستاد!
گفتنی است نقل این ماجرا در تأیید احضار روح نیست. اگرچه این دانش مانند دیگر علوم حقیقت دارد و آثار آن مشهود است، شارع مقدس، آن را تحریم کرده و باب بهره برداری از آن را به دلیل مفاسدی که ممکن است داشته باشد، بسته و علامه طباطبایی نیز این موضوع را پذیرفته بود.(1)
جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان
جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان
تفسیر گران سنگ المیزان از نخستین روز نگارش جایگاه والایی در محافل علمی به دست آورد و در طول انتشار جلدهای گوناگون آن، شخصیت های اسلامی، تقدیرنامه هایی برای علامه طباطبایی فرستادند و وی را به ادامه کار تشویق کردند. برخی از این تقدیرنامه ها در آغاز جلد پنجم چاپ شده است.
1- به نقل از: سید محمدحسین حسینی تهرانی، معادشناسی، ج 1، صص 182_ 186؛ سید محمدحسین حسینی، نور ملکوت قرآن، ج 2، صص 330 و 331، به نقل از: جرعه های جان بخش، صص245 _ 247.