سیره علمی و عملی علامه سید محمدحسین طباطبایی رحمه الله صفحه 42

ص:52

پس از انتشار دو جلد المیزان، یکی از استادان بزرگ مصر در تقدیرنامه خود درباره آن چنین نوشت:

ما مقدمه این تفسیر و برخی از موضوعاتی را که در آن بررسی شده است، مطالعه کردیم و تصمیم داریم هر دو جزء را به­ دقت بخوانیم، ولی در همان مقداری که خوانده ایم، توانایی علمی و ژرفایی در بحث و آسانی، شیوه خاصی را به کار گرفته و قرآن را به وسیله قرآن تفسیر می کند و از بسیاری از اقوال و آرا که اساس صحیحی ندارند و تأویل هایی که هدف از آن تفسیر قرآن نیست، بلکه احیای یک نظریه علمی، یک نظریه کلامی، یک نظریه فلسفی یا فتوای مذهبی است، خودداری کرده است... .(1)

2. ویژگی فلسفی

اشاره

2. ویژگی فلسفی

زیر فصل ها

دشواری شناخت مردان الهی

فلسفه از دیدگاه علامه طباطبایی

تنظیم فلسفه به صورت مسائل هندسی

پایه گذار یک رشته مسائل فلسفی

مبارزه با فلسفه مادی گری

تقریب میان فلسفه شرق و غرب (فلسفه تطبیقی)

غواص اقیانوس معارف

تعقل عمیق همراه با امدادهای غیبی

بنیان های فکری استاد طباطبایی

آب لطف

دفاع از فلسفه صدرایی

نبود تعارض میان عقل و وحی

دشواری شناخت مردان الهی

دشواری شناخت مردان الهی

همان­گونه که عالم ربانی شدن به ویژه به کمال انسانی رسیدن بسیار دشوار است، شناخت و شناساندن این گونه افراد نیز آسان نیست، مگر نه اینکه گروهی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را می دیدند، ولی از ارزش وجودی آن حضرت هیچ شناختی نداشتند: «وَتَرَاهُمْ یَنظُرُونَ إِلَیْکَ وَهُمْ لاَیُبْصِرُونَ؛ و آنها را می بینی که به سوی تو می نگرند درحالی که نمی بینند.» (اعراف: 198)

با توجه به آنچه گفته شد، تدوین سیره فلسفی استاد علامه طباطبایی رحمه الله دشوار است. در ژرفای اندیشه های فلسفی این حکیم متأله، خشوع بندگان خالص خدا مشهود و در تمام ارکان عبادی وی، بینش های عمیق علمی جلوه گر بود. ایشان به تعبیر محقق طوسی رحمه الله در شرح اشارات، «هم از پاکی سریرت برخوردار بود و هم از استقامت سیرت» که این هر دو، شرط فراگیری حکمت است.