- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- اشاره 7
- 1. ولادت 7
- فصل اول: زندگی نامه 7
- 2. حیات علمی 8
- آغاز تحصیل 8
- اشاره 8
- مهاجرت به نجف 9
- بازگشت به زادگاه (تبریز) 11
- مهاجرت به قم 12
- 3. اوضاع حوزه علمیه قم 12
- 4. استادان و شاگردان 19
- استادان 19
- اشاره 19
- روش تدریس علامه طباطبایی و رفتار ایشان با شاگردان 21
- شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله 23
- تفسیر قرآن به قرآن 25
- اشاره 25
- فصل دوم: ویژگی های علمی 25
- اشاره 25
- 1. ویژگی تفسیری 25
- تفسیر موضوعی 27
- آگاهی گسترده و فراگیر به تمام ظواهر قرآن 28
- سیری عمیق در سنّت قطعی امامان معصوم علیه السلام 29
- تبحر در تفکر عقلی 29
- آشنایی با محکمات قرآن 30
- آشنایی با علوم نقلی 30
- آشنایی کامل با مبادی برهان و شرایط مقدمات 31
- توانایی علامه در تشخیص مفهوم از مصداق و خلط نکردن تفسیر و تطبیق 32
- آشنایی کامل با مبانی عرفان اسلامی 32
- پاسداری از مکتب تشیع 33
- جمع میان دو شیوه تفسیری ترتیبی و موضوعی 34
- شرح صدر 35
- اشک خوف 36
- رمز کلمات 36
- فیض قدسی 38
- ما کاری نکرده ایم 39
- هدیه به روح پدر و مادر 40
- جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان 41
- 2. ویژگی فلسفی 42
- دشواری شناخت مردان الهی 42
- اشاره 42
- فلسفه از دیدگاه علامه طباطبایی 43
- تنظیم فلسفه به صورت مسائل هندسی 45
- پایه گذار یک رشته مسائل فلسفی 46
- مبارزه با فلسفه مادی گری 47
- تقریب میان فلسفه شرق و غرب (فلسفه تطبیقی) 48
- غواص اقیانوس معارف 49
- تعقل عمیق همراه با امدادهای غیبی 50
- بنیان های فکری استاد طباطبایی 51
- آب لطف 51
- دفاع از فلسفه صدرایی 53
- نبود تعارض میان عقل و وحی 54
- 3. ویژگی عرفانی و اخلاقی 56
- اشاره 56
- اشاره 56
- الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی 56
- انسان و درک عرفانی 57
- عارف و عرفان 57
- اهل بیت علیه السلام ؛ سرچشمه عرفان اسلامی 58
- راهنمایی کتاب و سنّت به عرفان نفس و برنامه آن 59
- تفاوت عرفان اسلامی با عرفان های غیراسلامی 62
- رابطه انسان و عرفان عملی 63
- عارف، ناظر صور ملکات اشخاص 65
- ب) جلوه های عرفان عملی و اخلاقی علامه طباطبایی 67
- آشنایی علامه با آیت الله قاضی رحمه الله 67
- اشاره 67
- جایگاه علامه طباطبایی در عرفان عملی 68
- کشیک نفس 70
- گفتوگو با ادریس علیه السلام 71
- محاسبه 72
- عشق به اهل بیت علیهم السلام 72
- شرح صدر علامه طباطبایی 73
- ساده زیستی و زهد 75
- بخشش و گذشت 75
- اخلاص 76
- بلندی طبع 78
- فروتنی 79
- توجه به حقوق حیوانات 80
- رسیدگی به همنوع 80
- اخلاق خانوادگی علامه 81
- دیگر فضایل اخلاقی علامه 83
- ما حیوان خانگی را نمی کشیم 83
- یاد خدا 84
- راهکار اول 85
- اشاره 85
- سه راهکار اخلاقی 85
- راهکار سوم 86
- راهکار دوم 86
- 4. ویژگی فقهی، اصولی، حدیثی 87
- اشاره 87
- الف) ویژگی فقهی و اصولی علامه طباطبایی 87
- اشاره 87
- مراتب فقهی علامه طباطبایی رحمه الله 88
- اجازه اجتهاد 89
- ب) پژوهش های حدیثی 89
- اشاره 92
- 5. تبحّر در علم ریاضی و هیئت 92
- تدریس علم هیئت در قم 93
- نصب دایره هندسه در مدرسه حجتیه قم 93
- ریاضیات و تقویت ذوق فلسفی 94
- نقشه مدرسه حجتیه 94
- 6. ویژگی هنری و ادبی 96
- اشاره 96
- سیاه مشق 96
- اشاره 97
- شعر 97
- بارگاه گل 99
- مهر خوبان 99
- جرم من این است که آزاده ام 101
- هرچه جوییم نیابیم نشانی جز نام 101
- خویش بر آتش زد و خاموش شد 102
- پیر خرد 103
- پیر میخانه 103
- شاه شهیدان 103
- طبق غنچه 104
- باد سحر 104
- چشمه فکر 105
- دو هزار «لَنْ ترانی» 105
- فصل سوم: علامه از دیدگاه بزرگان 106
- اشاره 106
- امام خمینی رحمه الله 106
- آیت الله خامنه ای 107
- شهید مرتضی مطهری رحمه الله 107
- آیت الله جعفر سبحانی 109
- آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 109
- آیت الله حسن زاده آملی 110
- آیت الله ابراهیم امینی 111
- آیت الله مرتضوی لنگرودی رحمه الله 112
- آیت الله صدرالدین حائری شیرازی 112
- دکتر رضا داوری اردکانی 113
- آیت الله محمد محمدی گیلانی 113
- علامه محمدتقی جعفری رحمه الله 114
- خاطره اول 114
- اشاره 114
- خاطره دوم 115
- دکتر احمد احمدی 116
- استاد عبدالحسین مشکوهالدینی 116
- استاد محمد عبدخدایی 117
- دکتر جواد فلاتوری 118
- استاد سید محسن موسوی تبریزی 120
- استاد سید جلال الدین آشتیانی 120
- آیت الله جوادی آملی 121
- دکتر سید حسین نصر 122
- دکتر غلام حسین ابراهیمی دینانی 125
- 1. تفسیر المیزان 129
- فصل چهارم: کتاب شناسی 129
- اشاره 129
- 2. بدایه الحکمه 131
- 3. نهایه الحکمه 131
- 5. حاشیه بر کفایه الاصول 132
- 6. شیعه در اسلام 132
- 4. اصول فلسفه و روش رئالیسم 132
- 7. مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (شیعه) 133
- 8. خلاصه تعالیم اسلام 133
- 9. روابط اجتماعی در اسلام 133
- 10. عقاید و دستورهای دینی 133
- 11. بررسی های اسلامی (3 جلد) 134
- 12. آموزش دین 135
- 16. رساله قوه و فعل 135
- 13، 14 و 15. رساله انسان قبل از دنیا، در دنیا و بعد از دنیا 135
- 19. رساله ای در افعالالله تعالی (بحثی است درباره توحید افعالی، جبر و تفویض، قضا و قدر و...) 135
- 18. رساله ای در صفات (صفات سلبیه و ثبوتیه و...) 135
- 17. رساله ای در اثبات ذات 135
- 20. رساله ای در وسائط (اثری است درباره وسائط موجود میان مقام ربوبی و عالم طبیعت) 136
- 28. رساله ای در اعتبارات 136
- 23. رساله ای در مشتقات 136
- 26. رساله ای در تحلیل 136
- 24. رساله ای در برهان 136
- 22. رساله ای در ولایت 136
- 25. رساله ای در ترکیب 136
- 27. رساله ای در مغالطه 136
- 21. رساله ای در نبوت 136
- 30. رساله ای در حکومت اسلامی 137
- 34. رساله ای در عالم غیب 137
- 32. تعلیمات دینی 137
- 35. وحی یا شعور مرموز 137
- 29. قرآن در اسلام 137
- 36. پرسش و پاسخ 137
- 31. محاکمات میان دو مکاتبات 137
- 33. معنویت تشیع (مجموعه مقاله ها) 137
- 43. لب اللباب 138
- 37. ارجوزه فی النحو 138
- 40. دیوان اشعار 138
- 42. سنن النبی صلی الله علیه و آله 138
- 39. ارجوزه فی الخط 138
- 41. رساله علی و فلسفه الهی 138
- 38. ارجوزه فی الصّرف 138
- 46. حاشیه بر اسفار 139
- 45. رساله ای در اسماءالله تعالی 139
- 44. رساله ای در توحید ذاتی 139
- 47. مهر تابان 139
- 52. حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری 140
- 49. رساله ای در عشق 140
- 51. تعلیقه بر اصول کافی 140
- 50. رساله محمد صلی الله علیه و آله در آیین اسلام 140
- 53. تعلیقه بر برخی مجلدهای بحارالانوار 140
- 48. رسالت تشیع 140
- 54. رساله ای در تحریم الکل از دیدگاه اسلام 140
- 55. جمال آفتاب و آفتاب هر نظر (شرحی بر دیوان حافظ) 140
- 57. رساله انساب آل عبدالوهاب 141
- 56. راز دل 141
- اشاره 142
- فصل پنجم: عروج ملکوتی 142
- در سوگ علامه طباطبائی رحمه الله 144
- رجعت سرخ ستاره 146
- فخریه شهریار 146
- عشق رفت 147
- الف) کتاب 151
- کتابنامه 151
- اشاره 151
- ب) نشریه 155
ص:61
عیب تفکرات گذشتگان را تصحیح و نقص آنها را با رهاورد فکری خویش تکمیل نماید.(1)
بنیان های فکری استاد طباطبایی
بنیان های فکری استاد طباطبایی
آیت الله جوادی آملی در تبیین نقش برهان های یقینی در پایههای فکری استاد طباطبایی می نویسد:
پایه های فکری استاد علامه را تنها براهین یقینی تشکیل می داد؛ زیرا تثبیت مسائل فلسفی فقط به مقدمات یقینی میسر است که بالاتر از قلمرو احساس و والاتر از محدوده استقراء و وسیع تر از پهنه آزمایش و عالی تر از حکایت آرا و نقل اقوال و مهم تر از اعتماد به مشهور و برتر از استناد به اجماع و دیگر ادله ظنی است که در علوم تجربی و دانش های نقلی سودمند خواهند بود و نیز دور از دسترس قراردادها و پیمان ها و مقررات علوم اجتماعی می باشد. هیچ مقدمه ای تاب پرواز به بلندای روح رفیع این حکیم الهی را جز علم متعارف و اصل یقینی نداشت؛ زیرا جان یک انسان کامل، رهین غیریقین نخواهد شد. (2)
آب لطف
آب لطف
با آغاز درس اسفار علامه طباطبایی، حدود یک صد نفر در مجلس درس ایشان حضور می یافتند. افراد تنگ نظر و کوتاه فکر که این استقبال گسترده را دیدند، تاب نیاوردند و ایشان را تهدید کردند که اگر تدریس را ادامه دهد، شهریه طلبه هایی که در مجلس درس ایشان حاضر می شوند، قطع خواهد شد. علامه درباره این ماجرا می فرماید:
چون این خبر به من رسید، متحیر بودم که چه کنم. اگر تحت تأثیر این جنجالآفرینی، مستمری طلاب را ندهند، این افراد کم بضاعت که از نقاط دور و نزدیک آمده اند و تنها ممرّ معاششان شهریه حوزه است، چه کنند و اگر من به خاطر جلوگیری از این ضایعه اقتصادی، تدریس اسفار
1- یادنامه استاد علامه طباطبایی، ص 153.
2- یادنامه استاد علامه طباطبایی، ص 153.