سیره علمی و عملی علامه سید محمدحسین طباطبایی رحمه الله صفحه 56

ص:66

استاد حسن زاده آملی در بحث درباره این موضوع، در یکی از آثار خود می نویسد:

سبک و اسلوب عبارات مفسران و شارحان به حکم فطرت انسانی بر شعور استدلال، لسان صدق است که دین الهی همان فلسفه الهی است و توهم جدایی آن دو از یکدیگر، خارج از مسیر فطرت عقل و ادراک انسانی است.(1)

3. ویژگی عرفانی و اخلاقی

اشاره

3. ویژگی عرفانی و اخلاقی

از ویژگی های برجسته علامه طباطبایی رحمه الله، جنبه عرفانی و اخلاقی شخصیت ایشان است. برای آشنایی بهتر و بیشتر با این اندیشمند و عارف بزرگ جهان اسلام، نخست اندیشه های عرفانی ایشان را بررسی می کنیم و پس از آن ویژگی های عرفان عملی علامه را برمی شماریم.

الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی

اشاره

الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی

علامه طباطبایی، از نظر عرفان علمی (نظری) و عملی در درجه بسیار بالایی قرار داشت. ایشان کتاب های تمهید القواعد، اثر ابن ترکه و فتوحات مکیه، نوشته محیی­الدین عربی و شرح فصوص الحکم از قیصری را به ­دقت خوانده و آن را دریافته بود. افزون بر این، در محضر استاد بزرگی مانند آیت الله حاج میرزا علی آقای قاضی رحمه الله به سیر و سلوک پرداخته بود. علامه کتاب خاصی درباره عرفان ندارد. رساله ای با عنوان رساله لب اللباب که در آداب سیر و سلوک است، دربردارنده اندیشه ها و دانسته های او است که یکی از شاگردان ایشان آن را تدوین و چاپ کرده است. ایشان در آثار بی شمار خود، به اجمال یا تفصیل به مباحث عرفانی اشاره کرده است. با توجه به این متون، برخی آرای عرفان شناختی وی به این شرح است: