سیره علمی و عملی علامه سید محمدحسین طباطبایی رحمه الله صفحه 57

ص:67

انسان و درک عرفانی

انسان و درک عرفانی

استاد علامه طباطبایی در معنا و تفسیر عارف می نویسد:

درعین حال که اکثر قاطع افراد انسان، سرگرم تنظیم امور معاش و تلاش در رفع حوایج زندگی روزانه هستند و به معنویات نمی پردازند، در نهاد این نوع، غریزه ای به نام غریزه واقع بینی موجود است که گاهی در برخی از افراد به کار افتاده، به یک رشته درک های معنوی وادارش می کند.

هر انسان (علی­رغم سوفسطی ها و شکاکان که هر حقیقت و واقعیتی را پندار و خرافه می نامند)، به واقعیت ثابتی ایمان دارد و گاهی که با ذهنی صاف و نهادی پاک به واقعیت ثابت جهان آفرینش تماشا می کند، از سوی دیگر ناپایداری اجزای جهان را درک می نماید. جهان و پدیده های جهان را مانند آیینه هایی می­یابد که واقعیت ثابت زیبایی را نشان می دهند که لذت درک آن، هر لذت دیگری را به چشم بیننده خوار و ناچیز می نمایاند و طبعاً از نمونه های شیرین و ناپایدار زندگی مادی بازمی دارد.

این همان جذبه عرفانی است که انسان خداشناس را به عالم بالا متوجه ساخته و محبت خدای پاک را در دل انسان جایگزین می کند و همه­چیز را فراموش می دارد و گرداگرد همه آرزوهای دور و دراز وی خط بطلان می کشد و انسان را به پرستش و ستایش خدای نادیده که از هر دیدنی و شنیدنی روشن تر و آشکارتر است، وامی دارد و در حقیقت هم این کشش باطنی است که مذاهب خداپرستی را در جهان انسانی به وجود آورده است. (1)

عارف و عرفان

عارف و عرفان

«عارف کسی است که خدا را از راه مهر و محبت پرستش می کند، نه به امید ثواب (2) و نه از ترس عقاب و از اینجا روشن است که عرفان را