- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- فصل اول: زندگی نامه 7
- اشاره 7
- 1. ولادت 7
- 2. حیات علمی 8
- آغاز تحصیل 8
- اشاره 8
- مهاجرت به نجف 9
- بازگشت به زادگاه (تبریز) 11
- 3. اوضاع حوزه علمیه قم 12
- مهاجرت به قم 12
- اشاره 19
- 4. استادان و شاگردان 19
- استادان 19
- روش تدریس علامه طباطبایی و رفتار ایشان با شاگردان 21
- شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله 23
- تفسیر قرآن به قرآن 25
- اشاره 25
- اشاره 25
- فصل دوم: ویژگی های علمی 25
- 1. ویژگی تفسیری 25
- تفسیر موضوعی 27
- آگاهی گسترده و فراگیر به تمام ظواهر قرآن 28
- سیری عمیق در سنّت قطعی امامان معصوم علیه السلام 29
- تبحر در تفکر عقلی 29
- آشنایی با محکمات قرآن 30
- آشنایی با علوم نقلی 30
- آشنایی کامل با مبادی برهان و شرایط مقدمات 31
- توانایی علامه در تشخیص مفهوم از مصداق و خلط نکردن تفسیر و تطبیق 32
- آشنایی کامل با مبانی عرفان اسلامی 32
- پاسداری از مکتب تشیع 33
- جمع میان دو شیوه تفسیری ترتیبی و موضوعی 34
- شرح صدر 35
- رمز کلمات 36
- اشک خوف 36
- فیض قدسی 38
- ما کاری نکرده ایم 39
- هدیه به روح پدر و مادر 40
- جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان 41
- دشواری شناخت مردان الهی 42
- اشاره 42
- 2. ویژگی فلسفی 42
- فلسفه از دیدگاه علامه طباطبایی 43
- تنظیم فلسفه به صورت مسائل هندسی 45
- پایه گذار یک رشته مسائل فلسفی 46
- مبارزه با فلسفه مادی گری 47
- تقریب میان فلسفه شرق و غرب (فلسفه تطبیقی) 48
- غواص اقیانوس معارف 49
- تعقل عمیق همراه با امدادهای غیبی 50
- بنیان های فکری استاد طباطبایی 51
- آب لطف 51
- دفاع از فلسفه صدرایی 53
- نبود تعارض میان عقل و وحی 54
- 3. ویژگی عرفانی و اخلاقی 56
- اشاره 56
- الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی 56
- اشاره 56
- عارف و عرفان 57
- انسان و درک عرفانی 57
- اهل بیت علیه السلام ؛ سرچشمه عرفان اسلامی 58
- راهنمایی کتاب و سنّت به عرفان نفس و برنامه آن 59
- تفاوت عرفان اسلامی با عرفان های غیراسلامی 62
- رابطه انسان و عرفان عملی 63
- عارف، ناظر صور ملکات اشخاص 65
- ب) جلوه های عرفان عملی و اخلاقی علامه طباطبایی 67
- آشنایی علامه با آیت الله قاضی رحمه الله 67
- اشاره 67
- جایگاه علامه طباطبایی در عرفان عملی 68
- کشیک نفس 70
- گفتوگو با ادریس علیه السلام 71
- محاسبه 72
- عشق به اهل بیت علیهم السلام 72
- شرح صدر علامه طباطبایی 73
- بخشش و گذشت 75
- ساده زیستی و زهد 75
- اخلاص 76
- بلندی طبع 78
- فروتنی 79
- رسیدگی به همنوع 80
- توجه به حقوق حیوانات 80
- اخلاق خانوادگی علامه 81
- ما حیوان خانگی را نمی کشیم 83
- دیگر فضایل اخلاقی علامه 83
- یاد خدا 84
- سه راهکار اخلاقی 85
- راهکار اول 85
- اشاره 85
- راهکار دوم 86
- راهکار سوم 86
- اشاره 87
- الف) ویژگی فقهی و اصولی علامه طباطبایی 87
- 4. ویژگی فقهی، اصولی، حدیثی 87
- اشاره 87
- مراتب فقهی علامه طباطبایی رحمه الله 88
- اجازه اجتهاد 89
- ب) پژوهش های حدیثی 89
- 5. تبحّر در علم ریاضی و هیئت 92
- اشاره 92
- نصب دایره هندسه در مدرسه حجتیه قم 93
- تدریس علم هیئت در قم 93
- ریاضیات و تقویت ذوق فلسفی 94
- نقشه مدرسه حجتیه 94
- 6. ویژگی هنری و ادبی 96
- سیاه مشق 96
- اشاره 96
- شعر 97
- اشاره 97
- مهر خوبان 99
- بارگاه گل 99
- جرم من این است که آزاده ام 101
- هرچه جوییم نیابیم نشانی جز نام 101
- خویش بر آتش زد و خاموش شد 102
- پیر میخانه 103
- شاه شهیدان 103
- پیر خرد 103
- باد سحر 104
- طبق غنچه 104
- چشمه فکر 105
- دو هزار «لَنْ ترانی» 105
- فصل سوم: علامه از دیدگاه بزرگان 106
- اشاره 106
- امام خمینی رحمه الله 106
- شهید مرتضی مطهری رحمه الله 107
- آیت الله خامنه ای 107
- آیت الله جعفر سبحانی 109
- آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 109
- آیت الله حسن زاده آملی 110
- آیت الله ابراهیم امینی 111
- آیت الله مرتضوی لنگرودی رحمه الله 112
- آیت الله صدرالدین حائری شیرازی 112
- دکتر رضا داوری اردکانی 113
- آیت الله محمد محمدی گیلانی 113
- خاطره اول 114
- اشاره 114
- علامه محمدتقی جعفری رحمه الله 114
- خاطره دوم 115
- استاد عبدالحسین مشکوهالدینی 116
- دکتر احمد احمدی 116
- استاد محمد عبدخدایی 117
- دکتر جواد فلاتوری 118
- استاد سید جلال الدین آشتیانی 120
- استاد سید محسن موسوی تبریزی 120
- آیت الله جوادی آملی 121
- دکتر سید حسین نصر 122
- دکتر غلام حسین ابراهیمی دینانی 125
- 1. تفسیر المیزان 129
- اشاره 129
- فصل چهارم: کتاب شناسی 129
- 3. نهایه الحکمه 131
- 2. بدایه الحکمه 131
- 6. شیعه در اسلام 132
- 5. حاشیه بر کفایه الاصول 132
- 4. اصول فلسفه و روش رئالیسم 132
- 10. عقاید و دستورهای دینی 133
- 8. خلاصه تعالیم اسلام 133
- 9. روابط اجتماعی در اسلام 133
- 7. مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (شیعه) 133
- 11. بررسی های اسلامی (3 جلد) 134
- 16. رساله قوه و فعل 135
- 13، 14 و 15. رساله انسان قبل از دنیا، در دنیا و بعد از دنیا 135
- 12. آموزش دین 135
- 17. رساله ای در اثبات ذات 135
- 18. رساله ای در صفات (صفات سلبیه و ثبوتیه و...) 135
- 19. رساله ای در افعالالله تعالی (بحثی است درباره توحید افعالی، جبر و تفویض، قضا و قدر و...) 135
- 22. رساله ای در ولایت 136
- 20. رساله ای در وسائط (اثری است درباره وسائط موجود میان مقام ربوبی و عالم طبیعت) 136
- 23. رساله ای در مشتقات 136
- 28. رساله ای در اعتبارات 136
- 25. رساله ای در ترکیب 136
- 27. رساله ای در مغالطه 136
- 21. رساله ای در نبوت 136
- 26. رساله ای در تحلیل 136
- 24. رساله ای در برهان 136
- 31. محاکمات میان دو مکاتبات 137
- 32. تعلیمات دینی 137
- 30. رساله ای در حکومت اسلامی 137
- 34. رساله ای در عالم غیب 137
- 33. معنویت تشیع (مجموعه مقاله ها) 137
- 29. قرآن در اسلام 137
- 35. وحی یا شعور مرموز 137
- 36. پرسش و پاسخ 137
- 43. لب اللباب 138
- 42. سنن النبی صلی الله علیه و آله 138
- 38. ارجوزه فی الصّرف 138
- 39. ارجوزه فی الخط 138
- 37. ارجوزه فی النحو 138
- 40. دیوان اشعار 138
- 41. رساله علی و فلسفه الهی 138
- 47. مهر تابان 139
- 46. حاشیه بر اسفار 139
- 45. رساله ای در اسماءالله تعالی 139
- 44. رساله ای در توحید ذاتی 139
- 53. تعلیقه بر برخی مجلدهای بحارالانوار 140
- 52. حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری 140
- 48. رسالت تشیع 140
- 51. تعلیقه بر اصول کافی 140
- 50. رساله محمد صلی الله علیه و آله در آیین اسلام 140
- 49. رساله ای در عشق 140
- 55. جمال آفتاب و آفتاب هر نظر (شرحی بر دیوان حافظ) 140
- 54. رساله ای در تحریم الکل از دیدگاه اسلام 140
- 56. راز دل 141
- 57. رساله انساب آل عبدالوهاب 141
- فصل پنجم: عروج ملکوتی 142
- اشاره 142
- در سوگ علامه طباطبائی رحمه الله 144
- رجعت سرخ ستاره 146
- فخریه شهریار 146
- عشق رفت 147
- الف) کتاب 151
- کتابنامه 151
- اشاره 151
- ب) نشریه 155
ص:88
دیگران را شرکت ندادی؟ تا آنجایی که خودم را شناختم، دعای شخصی در حق خودم نکردم».(1)
بلندی طبع
بلندی طبع
از دیگر ویژگی های علامه طباطبایی این بود که هیچگاه از هیچکس، حتی از فرزندانش کمک نمی خواست. یکی از بزرگان حوزه در این باره نقل می کند: «تاجری نیکوکار، برای تهیه مسکن علامه، مبلغ قابل توجهی پول به وسیله من برای علامه فرستاد. پول را نزد ایشان بردم. علامه فرمود: «آدم خوبی است. خدا جزای خیرش دهد، ولی فعلاً مبلغی ارث پدری به من رسیده و از سهم امام مصرف نمی کنم.» پول را برگرداندم، ولی آن بازرگان گفت: به ایشان بگو هدیه است، نه سهم امام! [نزد استاد] برگشتم. دوباره ایشان فرمود: فعلاً نیاز ندارم. برای بار دیگر ماجرای پول را به صاحبش گفتم، او در پاسخ گفت: «به آقا بفرمایید پول خدمتتان باشد، به هر که می خواهید، بدهید و هر جا صلاح می دانید، مصرف کنید. به علامه عرض کردم، ایشان فرمود: «من نمی توانم. خودت می دانی» و پول را برگرداند».(2)
علامه طباطبایی سال ها در خانه ای اجارهای زندگی می کرد و سرانجام خانه مسکونی خود را با پول همان ملک موروثی تهیه کرد. یکی از فرزندان استاد می گوید: «از خدا می خواستیم پدر چیزی را از ما قبول کند. گاهی بسته اسکناس را خدمت او می گذاشتیم، با اصرار حتی پنج ریال هم برنمی داشت. مناعت طبع عجیبی داشت. در آخر عمر با کسالت از سفر مشهد برگشت و چون پزشکان توصیه کردند که باید در جای
1- یادها و یادگارها، صص 83 و 84.
2- جرعه های جان بخش، ص 374.