- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- فصل اول: زندگی نامه 7
- اشاره 7
- 1. ولادت 7
- اشاره 8
- آغاز تحصیل 8
- 2. حیات علمی 8
- مهاجرت به نجف 9
- بازگشت به زادگاه (تبریز) 11
- 3. اوضاع حوزه علمیه قم 12
- مهاجرت به قم 12
- استادان 19
- 4. استادان و شاگردان 19
- اشاره 19
- روش تدریس علامه طباطبایی و رفتار ایشان با شاگردان 21
- شاگردان علامه طباطبایی رحمه الله 23
- اشاره 25
- تفسیر قرآن به قرآن 25
- اشاره 25
- 1. ویژگی تفسیری 25
- فصل دوم: ویژگی های علمی 25
- تفسیر موضوعی 27
- آگاهی گسترده و فراگیر به تمام ظواهر قرآن 28
- تبحر در تفکر عقلی 29
- سیری عمیق در سنّت قطعی امامان معصوم علیه السلام 29
- آشنایی با محکمات قرآن 30
- آشنایی با علوم نقلی 30
- آشنایی کامل با مبادی برهان و شرایط مقدمات 31
- توانایی علامه در تشخیص مفهوم از مصداق و خلط نکردن تفسیر و تطبیق 32
- آشنایی کامل با مبانی عرفان اسلامی 32
- پاسداری از مکتب تشیع 33
- جمع میان دو شیوه تفسیری ترتیبی و موضوعی 34
- شرح صدر 35
- رمز کلمات 36
- اشک خوف 36
- فیض قدسی 38
- ما کاری نکرده ایم 39
- هدیه به روح پدر و مادر 40
- جایگاه تفسیر المیزان در محافل علمی جهان 41
- دشواری شناخت مردان الهی 42
- 2. ویژگی فلسفی 42
- اشاره 42
- فلسفه از دیدگاه علامه طباطبایی 43
- تنظیم فلسفه به صورت مسائل هندسی 45
- پایه گذار یک رشته مسائل فلسفی 46
- مبارزه با فلسفه مادی گری 47
- تقریب میان فلسفه شرق و غرب (فلسفه تطبیقی) 48
- غواص اقیانوس معارف 49
- تعقل عمیق همراه با امدادهای غیبی 50
- آب لطف 51
- بنیان های فکری استاد طباطبایی 51
- دفاع از فلسفه صدرایی 53
- نبود تعارض میان عقل و وحی 54
- اشاره 56
- اشاره 56
- الف) اندیشه ها، ]عرفان نظری[ یا عرفان شناسی 56
- 3. ویژگی عرفانی و اخلاقی 56
- عارف و عرفان 57
- انسان و درک عرفانی 57
- اهل بیت علیه السلام ؛ سرچشمه عرفان اسلامی 58
- راهنمایی کتاب و سنّت به عرفان نفس و برنامه آن 59
- تفاوت عرفان اسلامی با عرفان های غیراسلامی 62
- رابطه انسان و عرفان عملی 63
- عارف، ناظر صور ملکات اشخاص 65
- ب) جلوه های عرفان عملی و اخلاقی علامه طباطبایی 67
- اشاره 67
- آشنایی علامه با آیت الله قاضی رحمه الله 67
- جایگاه علامه طباطبایی در عرفان عملی 68
- کشیک نفس 70
- گفتوگو با ادریس علیه السلام 71
- عشق به اهل بیت علیهم السلام 72
- محاسبه 72
- شرح صدر علامه طباطبایی 73
- ساده زیستی و زهد 75
- بخشش و گذشت 75
- اخلاص 76
- بلندی طبع 78
- فروتنی 79
- توجه به حقوق حیوانات 80
- رسیدگی به همنوع 80
- اخلاق خانوادگی علامه 81
- دیگر فضایل اخلاقی علامه 83
- ما حیوان خانگی را نمی کشیم 83
- یاد خدا 84
- سه راهکار اخلاقی 85
- راهکار اول 85
- اشاره 85
- راهکار دوم 86
- راهکار سوم 86
- اشاره 87
- 4. ویژگی فقهی، اصولی، حدیثی 87
- اشاره 87
- الف) ویژگی فقهی و اصولی علامه طباطبایی 87
- مراتب فقهی علامه طباطبایی رحمه الله 88
- ب) پژوهش های حدیثی 89
- اجازه اجتهاد 89
- 5. تبحّر در علم ریاضی و هیئت 92
- اشاره 92
- نصب دایره هندسه در مدرسه حجتیه قم 93
- تدریس علم هیئت در قم 93
- نقشه مدرسه حجتیه 94
- ریاضیات و تقویت ذوق فلسفی 94
- اشاره 96
- 6. ویژگی هنری و ادبی 96
- سیاه مشق 96
- اشاره 97
- شعر 97
- مهر خوبان 99
- بارگاه گل 99
- جرم من این است که آزاده ام 101
- هرچه جوییم نیابیم نشانی جز نام 101
- خویش بر آتش زد و خاموش شد 102
- شاه شهیدان 103
- پیر خرد 103
- پیر میخانه 103
- باد سحر 104
- طبق غنچه 104
- دو هزار «لَنْ ترانی» 105
- چشمه فکر 105
- اشاره 106
- فصل سوم: علامه از دیدگاه بزرگان 106
- امام خمینی رحمه الله 106
- آیت الله خامنه ای 107
- شهید مرتضی مطهری رحمه الله 107
- آیت الله جعفر سبحانی 109
- آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 109
- آیت الله حسن زاده آملی 110
- آیت الله ابراهیم امینی 111
- آیت الله مرتضوی لنگرودی رحمه الله 112
- آیت الله صدرالدین حائری شیرازی 112
- دکتر رضا داوری اردکانی 113
- آیت الله محمد محمدی گیلانی 113
- خاطره اول 114
- اشاره 114
- علامه محمدتقی جعفری رحمه الله 114
- خاطره دوم 115
- استاد عبدالحسین مشکوهالدینی 116
- دکتر احمد احمدی 116
- استاد محمد عبدخدایی 117
- دکتر جواد فلاتوری 118
- استاد سید جلال الدین آشتیانی 120
- استاد سید محسن موسوی تبریزی 120
- آیت الله جوادی آملی 121
- دکتر سید حسین نصر 122
- دکتر غلام حسین ابراهیمی دینانی 125
- فصل چهارم: کتاب شناسی 129
- اشاره 129
- 1. تفسیر المیزان 129
- 2. بدایه الحکمه 131
- 3. نهایه الحکمه 131
- 4. اصول فلسفه و روش رئالیسم 132
- 6. شیعه در اسلام 132
- 5. حاشیه بر کفایه الاصول 132
- 7. مجموعه مذاکرات با پرفسور هانری کربن (شیعه) 133
- 9. روابط اجتماعی در اسلام 133
- 8. خلاصه تعالیم اسلام 133
- 10. عقاید و دستورهای دینی 133
- 11. بررسی های اسلامی (3 جلد) 134
- 12. آموزش دین 135
- 16. رساله قوه و فعل 135
- 18. رساله ای در صفات (صفات سلبیه و ثبوتیه و...) 135
- 19. رساله ای در افعالالله تعالی (بحثی است درباره توحید افعالی، جبر و تفویض، قضا و قدر و...) 135
- 17. رساله ای در اثبات ذات 135
- 13، 14 و 15. رساله انسان قبل از دنیا، در دنیا و بعد از دنیا 135
- 25. رساله ای در ترکیب 136
- 20. رساله ای در وسائط (اثری است درباره وسائط موجود میان مقام ربوبی و عالم طبیعت) 136
- 22. رساله ای در ولایت 136
- 23. رساله ای در مشتقات 136
- 24. رساله ای در برهان 136
- 26. رساله ای در تحلیل 136
- 28. رساله ای در اعتبارات 136
- 21. رساله ای در نبوت 136
- 27. رساله ای در مغالطه 136
- 30. رساله ای در حکومت اسلامی 137
- 36. پرسش و پاسخ 137
- 35. وحی یا شعور مرموز 137
- 32. تعلیمات دینی 137
- 29. قرآن در اسلام 137
- 34. رساله ای در عالم غیب 137
- 33. معنویت تشیع (مجموعه مقاله ها) 137
- 31. محاکمات میان دو مکاتبات 137
- 42. سنن النبی صلی الله علیه و آله 138
- 43. لب اللباب 138
- 39. ارجوزه فی الخط 138
- 41. رساله علی و فلسفه الهی 138
- 38. ارجوزه فی الصّرف 138
- 37. ارجوزه فی النحو 138
- 40. دیوان اشعار 138
- 45. رساله ای در اسماءالله تعالی 139
- 47. مهر تابان 139
- 46. حاشیه بر اسفار 139
- 44. رساله ای در توحید ذاتی 139
- 49. رساله ای در عشق 140
- 54. رساله ای در تحریم الکل از دیدگاه اسلام 140
- 52. حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری 140
- 53. تعلیقه بر برخی مجلدهای بحارالانوار 140
- 48. رسالت تشیع 140
- 55. جمال آفتاب و آفتاب هر نظر (شرحی بر دیوان حافظ) 140
- 51. تعلیقه بر اصول کافی 140
- 50. رساله محمد صلی الله علیه و آله در آیین اسلام 140
- 57. رساله انساب آل عبدالوهاب 141
- 56. راز دل 141
- اشاره 142
- فصل پنجم: عروج ملکوتی 142
- در سوگ علامه طباطبائی رحمه الله 144
- فخریه شهریار 146
- رجعت سرخ ستاره 146
- عشق رفت 147
- الف) کتاب 151
- کتابنامه 151
- اشاره 151
- ب) نشریه 155
ص:94
دیگر خواستیم از گوشت مرغ استفاده کنیم، آن را از بازار مرغفروش ها تهیه می کنیم. مرغان خانگی ما هرکدام به پیری می رسند و با موت طبیعی می میرند».
در آن عصر، مرغ ماشینی اصلاً مطرح نبود و در بازار، مرغ مذبوح نداشتند. آنچه حضرت استاد رحمه الله فرموده اند، مسبوق به تعلیم دینی است که در کتاب صید و ذبایح چنین آمده است: «تُرْبِینَّ شیئاً من هذا ثمّ تَذْبحَه؛ چیزی از این حیوان ها را تربیت نکن و نپروران آنگاه ذبح کن»؛ یعنی برای ذبح از بازار تهیه کن، چنانکه در حدیث دیگری چنین آمده است: «فَلیدخُلْ سوقَ المسلمینَ و یشَتْر منها و یُذبحُه».(1)
یاد خدا
یاد خدا
استاد جوادی آملی در خاطره دیگری درباره علامه طباطبایی چنین می گوید:
در زمستان سال 1350 شمسی، وقتی عازم بیت الله الحرام بودم، روزی در هوایی سرد و برفی، برای عرض سلام و تودیع به منزل ایشان رفتم و عرض کردم عازم بیت الله هستم و برای خداحافظی خدمت رسیدم. نصیحتی بفرمایید که در این سفر، ره توشه من باشد و به کارم آید. معظّم له آیه مبارکه «فَاذکُرونی اَذْکُرکُم...»(2) را به عنوان پند و زاد راه قرائت کرد و فرمود: «خدای سبحان می فرماید: به یاد من باشید تا من هم به یاد شما باشم، شما نیز به یاد خدا باش تا خدا به یادت باشد!»
آنچه علامه رحمه الله دیگران را بدان توصیه می فرمود، در وی متجلی بود. ذکر وی (یاد خدا در قلب)، دائمی بود و در اذکار الهی مستغرق شده بود. ازهمینرو، یاد او در دل ها زنده است؛ چون کسی که خداوند را به یاد داشته باشد، هرگز نخواهد مُرد و فراموش نخواهد گشت. روانش شاد و دولتش جاوید باد!(3)
1- شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، صص 91 و 92؛ شمس الوحی تبریزی، ص 304.
2- نک: بقره: 152.
3- شمس الوحی تبریزی، صص 304 و 305.