ویژه وفات آیت اللّه حاج شیخ عبدالکریم حایری یزدی صفحه 15

ص:18

آشوب نهضت مشروطیّت، زمینه ی فعّالیّت علمی را برای خود مساعد ندید. از این رو، بار دیگر به کربلا بازگشت. (1)

برگزیدن لقب حایری در کربلا

پس از درگذشت آیت اللّه فاضل اردکانی (2)، کربلا شکوه و رونق علمی خود را از دست داد. شیخ عبدالکریم با دیدن این وضعیت ناگوار، به کربلا رفت و لقب «حایری» (3) را برای خود برگزید. (4)

این گونه بود که پس از سال ها رکود، بار دیگر با حضور حاج شیخ، جنب و جوش به حوزه ی علمیه ی کربلا بازگشت. بارگاه نورانی امام حسین(ع) نیز از طنین بحث های علمی طلاّب علوم دینی، جلوه ای دیگر یافت. شیخ عبدالکریم افزون بر تدریس خارج فقه و اصول؛ پاسخ گویی به مسایل دینی مردم را نیز برعهده گرفت؛ زیرا آیت اللّه میرزا محمّدتقی شیرازی _ مرجع تقلید شیعیان _ احتیاطات خود را به او ارجاع داده بود.

در اواخر سال 1332 ه . ق، برابر با 1292 ه . ش، ماجراجویی های استعمار انگلیس در کربلا افزایش یافت، به گونه ای که زمام داران عثمانی، به تحریک بریتانیا، مردم آن جا را قتل عام کردند. همین امر سبب گردید آیت

1- شیخ عبدالکریم حایری نگهبان بیدار، ص 36.
2- ریحانه الأدب، ج 1، ص 59؛ در سال 1302 تا 1305 ه . ق برابر با 1264 یا 1267 ه.ش.
3- صاحب مجمع البحرین در مادّه ی «حار» می گوید: «حایر به گودالی گفته می شود که در آن جا آب جمع می شود؛ از این رو، زمین کربلا و قتل گاه شهدا را حایر می خوانند.
4- پیش تر، خانواده ی ایشان به نام «وزیری یزدی» معروف بودند، زیرا از خاندان پادشاهان «آل مظفر» به شمار می آمدند و سمت وزارت داشتند. حاج شیخ عبدالکریم حایری مؤسس حوزه علمیه قم، ص 25.