ویژه وفات آیت اللّه حاج شیخ عبدالکریم حایری یزدی صفحه 30

ص:33

نیروهای با ایمان و اندیشمند ندید. از این رو، بدان همت گماشت و ثمره ی آن سال ها بعد پدیدار شد. (1)

خط مشی سیاسی آیت اللّه حایری

با تکیه بر اسناد و مدارک موجود و بررسی و رویدادهای مهم و بحث انگیز دوران رضاشاه دیدگاه های آیت اللّه حایری روشن می گردد. ایشان در جایگاه رهبر دینی، درباره ی رخ دادهایی که با حیثیّت مسلمانان ارتباط داشت، با احتیاط واکنش نشان می داد. برخورد ایشان در رخ دادهایی مانند کشف حجاب، متّحدالشکل شدن لباس ها، آزمون گرفتن از طلاّب به وسیله ی وزارت معارف، این گفته را تأیید می کند. (2)

آیت اللّه حایری نه یک نظریه پرداز سیاسی بود و نه یک مرد سیاسی. ایشان بنا بر مصلحت و اصل تقیّه از حضور فعّال در امور سیاسی خودداری می ورزید. البتّه این بدان معنا نبود که در مسایل اجتماعی برای خود هیچ گونه نقشی قایل نباشد، بلکه وظیفه ی اصلی روحانیّت را پشتیبانی از بی کسان و بی چارگان می دانست (3). وی بر این باور بود که فرد مجتهد، امین مردم است و امانت ها، اموال صغیران و نگه داری از یتیمان را می توان به آنان سپرد. به همین دلیل، گردآوری و توزیع صدقات بر عهده ی آنان است». (4)

1- مجله ی یاد، ش 17، ص 144.
2- حاج شیخ عبدالکریم حایری مؤسس حوزه ی علمیه ی قم، ص 77.
3- دین و دولت در ایران، حامدالگار، ص 34.
4- دین و دولت در ایران، حامدالگار، ص 35.