ویژه وفات آیت اللّه حاج شیخ عبدالکریم حایری یزدی صفحه 40

ص:43

طلبه ی من است، نباید هیچ دخالتی در این جریان بکند». (1) حتّی به یکی از شاگردانش که به طور غیرعمد به فرماندار قم بی اعتنایی کرده بود، گفت: «خواهش می کنم شما هم مثل حاج شیخ محمّدتقی کاری نکنید که حوزه به هم بخورد». (2)

با وجود تفاوت هایی که در روش آیت اللّه حایری و شیخ محمّدتقی بافقی بود، روحیه ی رفق و مدارای آیت اللّه حایری سبب شد پس از نامه نگاری ها و میان جی گری های فراوان ایشان، بافقی از زندان شهربانی آزاد گردد. چه بسا اگر میانجی گری حاج شیخ نبود، بافقی هرگز از فشار طاقت فرسای زندان، رهایی نمی یافت. شیخ محمّدتقی به حضرت عبدالعظیم ری تبعید شد و تا پایان عمر زیر مراقبت های امنیتی رژیم قرار داشت. (3)

آن چه در این حرکت برای روحانیّت و مردم آشکار گردید، این بود که رضاشاه به هیچ وجه، به روحانیّت اجازه ی دخالت در امور کشور را نمی دهد. رضاخان با این برخورد خشونت آمیز، تا اندازه ی بسیاری از نفوذ روحانیّت و جایگاه اجتماعی آنان کاست. حتی برخی بر این باورند که این کار بافقی، جسارت رژیم را در حمله به حریم مقدّس حوزه افزایش داد. (4)

1- مجله ی یاد، ش 34، ص 68، به نقل از: حاج شیخ محمدرضا طبسی.
2- مجله ی یاد، سال دوم، ش 5، ص 30.
3- تاریخ بیست ساله ی ایران، ج 4، ص 37 _ 38.
4- مجله ی یاد، سال دوم، ش 5، ص 31، به نقل از: حاج میرزا خلیل کمره ای.