- مقدّمه 1
- اشاره 3
- بخش اوّل: نوری از یزد 3
- فصل اوّل: نسب خانوادگی 4
- اشاره 4
- تولد عبدالکریم 5
- فرزندان حاج شیخ عبدالکریم 6
- نیاکان حاج شیخ عبدالکریم 6
- فصل دوّم: زندگی علمی 9
- تحصیل در اردکان 9
- در حوزه ی یزد 10
- در حوزه ی کربلا 12
- در حوزه ی سامرّا 13
- مهاجرت به ایران و بازگشت به کربلا 14
- در حوزه ی نجف 14
- برگزیدن لقب حایری در کربلا 15
- ورود به اراک (سلطان آباد سابق) 16
- ورود به قم 17
- بنیان نهادن حوزه ی علمیّه ی قم 18
- شهر قم در آیینه ی روایات 20
- تاریخ پیدایش قم 21
- دلیل نام گذاری قم 21
- استادان 22
- شاگردان 24
- نگاشته ها 25
- اشاره 27
- فصل سوّم: حاج شیخ و مسایل سیاسی و اجتماعی ایران 27
- دوران بنیان گذاری حوزه ی علمیّه ی قم 28
- خط مشی سیاسی آیت اللّه حایری 30
- رویدادهای سیاسی و مواضع آیت اللّه حایری 34
- اشاره 34
- 1 _ تغییر لباس روحانیان و آزمون حوزه ها به وسیله ی وزارت معارف 34
- 2 _ ماجرای شیخ محمّدتقی بافقی 38
- 3 _ نهضت مشروطیّت 41
- 4 _ قیام آقانوراللّه اصفهانی 42
- 5 _ تبعید آیت اللّه مدرّس 44
- 6 _ واکنش درباره ی مهاجرت یهودیان به فلسطین 45
- 7 _ مخالفت با جمهوری خواهی رضاشاه 46
- 8 _ کشف حجاب 47
- 9 _ پنهان نگه داشتن شمار واقعی طلاّب 49
- فصل چهارم: اندیشه ها و دیدگاه های آیت اللّه حایری 50
- اشاره 50
- احتیاط در فتوا 50
- تخصّصی شدن ابواب فقه 50
- واکنش در برابر مسایل اخلاقی طلاب 51
- اندیشه های پیشروانه 52
- رویارویی با جریان فکری شریعت سنگلجی 53
- فصل پنجم: فعالیت های اجتماعی آیت اللّه حایری 54
- سرپرستی بینوایان 54
- ساخت بیمارستان 55
- ساخت قبرستان و غسال خانه 55
- کمک به آسیب دیدگان سیل قم و ساخت سدّ برای رودخانه ی قم 57
- بنیان گذاری حوزه ی علمیه ی قم 59
- اشاره 60
- بازسازی مدرسه های قدیمی 60
- دلیل نام گذاری فیضیّه 61
- مدرسه ی دارالشّفا 62
- ساخت کتاب خانه ی مدرسه ی فیضیّه 62
- زنده نگه داشتن شعایر اسلامی 63
- فصل ششم: ویژگی های رفتاری آیت اللّه حایری 63
- ارادت به اهل بیت به ویژه امام حسین(ع) 63
- زندگی بی آلایش 64
- حقوق همسر 66
- خوش رفتاری با خدمت کاران 66
- زهدورزی 66
- احترام به مراجع و اهل علم 67
- توجه به اشاره ی استاد 68
- توجّه به فقیران و بیماران 69
- خوراک و پوشاک حاج شیخ 70
- حاضرجوابی 72
- شوخ طبعی 72
- قیافه ی ظاهری 73
- حواله کردن شهریه ی یک ماهه ی طلاّب 74
- تأیید حاج شیخ از سوی حضرت بقیه اللّه(عج) 74
- فصل هفتم: داستان های شگفت 74
- گریه ی امام زمان(عج) 75
- کرامت امام حسین(ع) به حاج شیخ 77
- آرزو بر جوانان عیب نیست 77
- خدمت به استاد 79
- مکاشفه برای آیت اللّه سیّدصدرالدین صدر 80
- امام خمینی(ره) 81
- فصل هشتم: آیت اللّه حایری از نگاه دیگران 81
- فصل نهم: دیدار با معبود 82
- آیت اللّه سبحانی 82
- درگذشت آیت اللّه حایری 82
- مرگ مشکوک 83
- واکنش حکومت پس از درگذشت حاج شیخ 84
- اشاره 86
- بخش دوّم: برگزیده ی ادب فارسی 86
- اشعار 87
- ترکیب بندی از امام خمینی(ره) 88
- متون ادبی 89
- بخش سوّم: همراه با برنامه سازان 94
- اشاره 94
- پیشنهادهای کلّی 95
- پیشنهادهای برنامه ای 97
- پرسش های مردمی 98
- پرسش های مسابقه ای 99
- پرسش های کارشناسی 101
- معرفی کارشناسان 102
- منابع 103
- کتب 103
- نشریات 107
ص:71
حاج شیخ برای طلبه ها، پدری مهربان و دلسوز بود و به آنان، بسیار محبّت می کرد. یکی از کارهای جالب ایشان، تعیین شهریه ی معیّن برای طلاّب بود. هرکس به اندازه ای که زندگی اش بگذرد، شهریه می گرفت.
از کارهای دیگر حاج شیخ، این بود که به کسبه و مغازه دارهای اطراف حرم حضرت معصومه(س) سفارش کرده بود که «به طلبه ها نسیه بدهید. اگر هم آنان پول تان را ندادند، من پرداخت آن را ضمانت می کنم.» این عملِ حاج شیخ، پشتوانه ای برای طلبه ها بود که در تأمین نیازهای مادی خود، دغدغه فکری نداشته باشند. (1)
آیت اللّه حایری، طلاّب کم کار و بی حال را تشویق، و طلاّب کوشا را تحسین و ستایش می کرد. هم چنین به هرکس که در آزمون، رتبه ی بالاتری به دست می آورد، جایزه های باارزشی می داد. با وجود سنگینی مخارج حوزه و شمار فراوان طلابّی که اداره می کرد، هرگز دیده نشد که طلبه ای را رد کند یا کسی را برنجاند یا خجل سازد. از این رو، همه به او مانند پدری مهربان می نگریستند. (2)
توجه به اشاره ی استاد
از دیگر ویژگی های اخلاقی حاج شیخ، نصیحت پذیری ایشان بود. آیت اللّه اراکی می فرمود: «حاج شیخ یک روز، خود فرمود: در نماز به مرحوم آقا
1- مجله ی یاد، ش 4، ص 41.
2- آیت اللّه مؤسس...، ص 76.