- مقدّمه 1
- بخش اوّل: نوری از یزد 3
- اشاره 3
- اشاره 4
- فصل اوّل: نسب خانوادگی 4
- تولد عبدالکریم 5
- نیاکان حاج شیخ عبدالکریم 6
- فرزندان حاج شیخ عبدالکریم 6
- فصل دوّم: زندگی علمی 9
- تحصیل در اردکان 9
- در حوزه ی یزد 10
- در حوزه ی کربلا 12
- در حوزه ی سامرّا 13
- مهاجرت به ایران و بازگشت به کربلا 14
- در حوزه ی نجف 14
- برگزیدن لقب حایری در کربلا 15
- ورود به اراک (سلطان آباد سابق) 16
- ورود به قم 17
- بنیان نهادن حوزه ی علمیّه ی قم 18
- شهر قم در آیینه ی روایات 20
- دلیل نام گذاری قم 21
- تاریخ پیدایش قم 21
- استادان 22
- شاگردان 24
- نگاشته ها 25
- فصل سوّم: حاج شیخ و مسایل سیاسی و اجتماعی ایران 27
- اشاره 27
- دوران بنیان گذاری حوزه ی علمیّه ی قم 28
- خط مشی سیاسی آیت اللّه حایری 30
- 1 _ تغییر لباس روحانیان و آزمون حوزه ها به وسیله ی وزارت معارف 34
- رویدادهای سیاسی و مواضع آیت اللّه حایری 34
- اشاره 34
- 2 _ ماجرای شیخ محمّدتقی بافقی 38
- 3 _ نهضت مشروطیّت 41
- 4 _ قیام آقانوراللّه اصفهانی 42
- 5 _ تبعید آیت اللّه مدرّس 44
- 6 _ واکنش درباره ی مهاجرت یهودیان به فلسطین 45
- 7 _ مخالفت با جمهوری خواهی رضاشاه 46
- 8 _ کشف حجاب 47
- 9 _ پنهان نگه داشتن شمار واقعی طلاّب 49
- تخصّصی شدن ابواب فقه 50
- فصل چهارم: اندیشه ها و دیدگاه های آیت اللّه حایری 50
- احتیاط در فتوا 50
- اشاره 50
- واکنش در برابر مسایل اخلاقی طلاب 51
- اندیشه های پیشروانه 52
- رویارویی با جریان فکری شریعت سنگلجی 53
- سرپرستی بینوایان 54
- فصل پنجم: فعالیت های اجتماعی آیت اللّه حایری 54
- ساخت بیمارستان 55
- ساخت قبرستان و غسال خانه 55
- کمک به آسیب دیدگان سیل قم و ساخت سدّ برای رودخانه ی قم 57
- بنیان گذاری حوزه ی علمیه ی قم 59
- اشاره 60
- بازسازی مدرسه های قدیمی 60
- دلیل نام گذاری فیضیّه 61
- مدرسه ی دارالشّفا 62
- ساخت کتاب خانه ی مدرسه ی فیضیّه 62
- ارادت به اهل بیت به ویژه امام حسین(ع) 63
- زنده نگه داشتن شعایر اسلامی 63
- فصل ششم: ویژگی های رفتاری آیت اللّه حایری 63
- زندگی بی آلایش 64
- حقوق همسر 66
- خوش رفتاری با خدمت کاران 66
- زهدورزی 66
- احترام به مراجع و اهل علم 67
- توجه به اشاره ی استاد 68
- توجّه به فقیران و بیماران 69
- خوراک و پوشاک حاج شیخ 70
- حاضرجوابی 72
- شوخ طبعی 72
- قیافه ی ظاهری 73
- حواله کردن شهریه ی یک ماهه ی طلاّب 74
- فصل هفتم: داستان های شگفت 74
- تأیید حاج شیخ از سوی حضرت بقیه اللّه(عج) 74
- گریه ی امام زمان(عج) 75
- کرامت امام حسین(ع) به حاج شیخ 77
- آرزو بر جوانان عیب نیست 77
- خدمت به استاد 79
- مکاشفه برای آیت اللّه سیّدصدرالدین صدر 80
- امام خمینی(ره) 81
- فصل هشتم: آیت اللّه حایری از نگاه دیگران 81
- درگذشت آیت اللّه حایری 82
- فصل نهم: دیدار با معبود 82
- آیت اللّه سبحانی 82
- مرگ مشکوک 83
- واکنش حکومت پس از درگذشت حاج شیخ 84
- بخش دوّم: برگزیده ی ادب فارسی 86
- اشاره 86
- اشعار 87
- ترکیب بندی از امام خمینی(ره) 88
- متون ادبی 89
- اشاره 94
- بخش سوّم: همراه با برنامه سازان 94
- پیشنهادهای کلّی 95
- پیشنهادهای برنامه ای 97
- پرسش های مردمی 98
- پرسش های مسابقه ای 99
- پرسش های کارشناسی 101
- معرفی کارشناسان 102
- کتب 103
- منابع 103
- نشریات 107
ص:86
در برابر جنایت های رضاخان و فشارهای او بر حوزه ایستادگی کرد و در حادثه ی کشتار مسجد گوهرشاد و بسیاری دیگر از دشواری های پیش آمده برای ملّت مسلمان ایران و حوزه های علمیه، هوشیاری به خرج داد. سرانجام آن بزرگ مرد در شب 10 بهمن 1315 ه . ش، برابر با 17 ذیقعده 1355 ه . ق (1)، پس از 79 سال (2) زندگی بابرکت، بر اثر حمله ی قلبی (3) درگذشت.
مرگ مشکوک
بر اساس برخی گزارش های شفاهی، درگذشت حاج شیخ مشکوک بود. آقای حاج شیخ محمّد صادق تهرانی از خادم آن مر حوم به نام «آقا علی» نقل می کند: «در آن وقت که اقا مریض بودند، هنگام عصر دو نفر دکتر از تهران به دیدار ایشان آمده و پس از دیدار و معاینه، چندتا «حب» (4) به ایشان دادند. حاج شیخ بعد از تناول آن قرص ها، ساعت 5 حالش منقلب شده و در اوایل شب، از دنیا رفتند». (5)
جنازه ی آن بزرگوار را پس از تشییع باشکوه و اقامه ی نماز به امامت
1- حاج شیخ عبدالکریم حایری مؤسّس حوزه ی علمیه قم، ص 111.
2- الکلام یجرّ الکلام، ج 1، ص 107. بنا بر قولی، 81 سال.
3- یکصد سال مبارزه ی روحانیت مترقّی، عقیقی بخشایشی، ص 443، به نقل از آیت اللّه مرعشی نجفی، گنجینه ی دانشمندان، ج 1، ص 294.
4- قُرص.
5- مجله ی یاد، ش 17، ص 153، به نقل از: آرشیو خاطرات...، خاطرات آیت اللّه حاج شیخ محمّدصادق تهرانی، صص 2362 و 2517.