ویژه وفات آیت اللّه حاج شیخ عبدالکریم حایری یزدی صفحه 85

ص:88

پس از درگذشت آیت اللّه حایری، عرصه بر روحانیّت، بیش از پیش تنگ شد. نگارنده ی کتاب «آثار الحجّه» در این باره چنین آورده است: «دولت پس از مرگ حاج شیخ... به اهل علم، کنایه می زدند که چرا شما معطّل هستید؟ بزرگ تان مُرد، دیگر چه می خواهید؟ بروید از قم و متّحدالشّکل شوید و متفرّق گردید. دوره ی آخوندی تمام شد». (1)

این وضعیّت تا آمدن آیت اللّه بروجردی ادامه داشت. در این دوران، نه تنها حوزه ی علمیه ی قم در فعالیّت های خود به پیشرفت و گسترش دست نیافت، بلکه از سوی حکومت، به محدودیت های سخت تری نیز دچار گردید. (2)