برگ معرفت: بررسی هشت پرسش و پاسخ آنها بر اساس درس گفتارهای دکتر سیدحسن افتخارزاده صفحه 60

ص:61

1- محمّد صلی الله علیه و آله / 17.
2- روم / 10.
3- آل عمران / 155.

نکات به توضیح حدیث یاد شده امام باقر علیه السلام کمکی کرده باشد، گرچه ادّعای بیان تمام حقایق آن در میان نیست.

ادامه این پاسخ را در بخش بعد، پی می گیریم.

پرسش هفتم _ آیا صحیح است که افراد غیر شیعه، با وجود عملکرد اخلاقی صحیح، به جهنم می روند و شیعه ها با وجود عملکرد غلط به بهشت می رسند؟ [ 2]

ادامه پاسخ:

5_ الف. گفتیم که:

_ ضابطه بررسی حق و باطل، اصل عقیده است نه عملکرد پیروان آن عقیده.

_ مقایسه ها باید عقلی باشد و نه احساسی، و از سر خودباختگی نباشد.

_ در مورد عمل، کیفیت (مطابقت آن با سنت) و نیت صحیح شرط است، نه کمیت آن. همان مطابقت و نیت، قلب و روح عمل است، که از آن به تقوا، تعبّد و تسلیم تعبیر می شود.

_ بارزترین جلوه تقوا و تعبّد و تسلیم، قبول ولایت پیامبر و امامان معصوم علیهم السلام است، که با تداوم در عمل خیر، خداوند، انسان را در آن درجات بالا می برد، همان گونه که با اتکاب کار زشت، خوف آن می رود که خداوند، آن نعمت والا را از انسان سلب کند.

ب. در ادامه آن توضیحات، به حدیث کلیدی دیگری از امام صادق علیه السلام گوش جان می سپاریم:

نحن اصل کل خیر. و من فروعنا کلّ بر. فمن البرّ: التوحید و الصلاه و الصیام و کظم الغیظ و العفو عن المسیء و رحمه الفقیر و تعهّد الجار و الإقرار بالفضل لأهله.

و عدونا اصل کلّ شر. و من فروعهم کلّ قبیح و فاحشه. فمنهم: الکذب و البخل و النمیمه و القطیعه و أکل الربا و أکل مال الیتیم بغیر حقّ و تعدّی الحدود التی امر اللّه و رکوب الفواحش ما ظهر منها و ما بطن و الزنا و السرقه و کل ما وافق ذلک.

فکذب من زعم انّه معنا و هو متعلّق بفروع غیرنا.(1)

ماییم ریشه هر خیر. و تمام نیکی ها، از شاخه های ماست. از جمله این نیکی هاست:

توحید، نماز، روزه، فروخوردن خشم، گذشت از بدکاران، مهربانی بر نیازمندان، سرپرستی امور همسایه، اقرار به فضل برای اهل