رهیافت 2 : گستره ی دین از نگاه شهید مطهری صفحه 115

ص:126

ندیده اند. جز این که در یک لباس و با ماسک و چهره ی دیگری بیرون بیایند. مثلاً به صورت یک خیرخواهی اخلاقی بروز می کنند. وقتی انسان می بیند عاطفه ای در دلش بروز کرده و مثلاً مدتی است این میل در او پیدا شده که در مؤسسات نیکوکاری خدمت کند، آن وقت به آن اجازه ی بیرون آمدن می دهد، چرا؟ چون شناسنامه و گذرنامه اش عوض شده، چهره و لباس و قیافه اش تغییر کرده است.

فروید اصلاً به انسانیت اصیل اعتقاد ندارد. می گوید آن چه که شما آن را انسانیت و تعالی انسانیت می نامید ذاتش حیوانیت است، حیوانیتِ رانده شده از روان ناخودآگاه و «رفته در درون» بدون این که ماهیت و ذاتش تغییر کرده باشد. [فقط] چهره و شناسنامه و گذرنامه و لباس عوض کرده و [بیرون ]آمده است. [لذا] نظریه ی فروید یکی از آن نظریه های غربی است که توجیه و تفسیر انسانیت، زیرپای آن به کلی روبیده می گردد و فاتحه ی انسانیت خوانده می شود.

این نظریه ی جناب فروید است. شما هر کاری کنید و بگویید، آقای فروید ما ابوذر داریم، معاویه هم داریم؛ لومومبا داریم، موسی چومبه هم داریم، می گوید از نظر ماهیّتی هیچ فرقی میان ابوذر و معاویه، میان لومومبا و چومبه، و میان موسی و فرعون _ العیاذ باللّه _ نیست. چرا؟ همه ی یک چیز است. چیزی را که معاویه می خواهد، ابوذر هم می خواهد، آن را که چومبه می خواهد لومومبا هم می خواهد، لومومبا همان چومبه ای است که تمایلات حیوانی او اجازه ی ظهور و بروز پیدا نکرده و بعد به روان ناخودآگاه رانده شده و از