- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- بخش اول: علت رجوع به دین 5
- اشاره 5
- معیار جاودانگی 6
- فطری بودن دین 8
- نظریات درباره ی علل پیدایش دین 9
- نقد دیدگاه مارکسیستی 11
- نظریه ی فروید و نقد آن 13
- اشاره 15
- بخش دوم: دین و ایدئولوژی 15
- منشأ ایدئولوژی 16
- ایدئولوژی 17
- اقسام ایدئولوژی 21
- اشاره 21
- الف) دوگونگی ایدئولوژی ها 21
- ب) یگانگی فرهنگ و ایدئولوژی 23
- ج) ایدئولوژی متکی بر ارزش های انسانی 24
- د) ایدئولوژی وابسته یا مستقل 24
- ه_) ایدئولوژی ثبات یا تغییر؟ 25
- وحی خاستگاه ایدئولوژی 26
- ارتباط بین ایدئولوژی و جهان بینی 26
- اشاره 28
- بخش سوم: عقل و دین 28
- عقل و دین 29
- دلایل سندیت عقل 29
- 1_ دعوت به تعقل از طرف قرآن 29
- اشاره 29
- 2_ استفاده از نظام علی و معلولی 32
- 3_ فلسفه احکام 33
- 4_ مبارزه با لغزش های عقل 34
- علم و ایمان 36
- جانشینی علم و ایمان 38
- علم چون روشنایی و ایمان حرارت 40
- بخش چهارم: مسأله شناخت و دین 43
- اشاره 43
- آیا شناخت ممکن است؟ 44
- منابع شناخت 44
- ابزار شناخت 46
- موضوعات شناخت 48
- رابطه ی شناخت و اندیشه با محیط و اجتماع 48
- آیا معرفت تکامل کیفی می پذیرد؟ 50
- اشاره 50
- معرفت دینی 50
- منظور دانشمندان از تکامل علوم یا تکامل حقیقت چیست؟ 52
- اشاره 55
- حقیقت نسبی است یا مطلق؟ 55
- نقد نسبی انگاری 57
- اشاره 59
- بخش پنجم: جایگاه فقه در دین 59
- جایگاه فقه در دین مفهوم فقه 60
- منابع فقه 61
- علوم مورد نیاز فقیه 62
- جایگاه عقل 63
- ابواب و رؤوس مسایل فقه 64
- اجتهاد 66
- نسبیت اجتهاد 67
- تنوع مسایل فقه 69
- آیا فقه یک علم 0ست یا چند علم؟ 71
- اشاره 74
- بخش ششم: انسان شناسی و دین 74
- انسان شناسی و دین 75
- ارزش های مثبت و منفی انسان 75
- ابعاد مختلف انسان 77
- اشاره 77
- 2_ خیر اخلاقی 77
- 1_ علم و دانایی 77
- 4_ تقدیس و پرستش 79
- 3_ جمال و زیبایی 79
- میدان آزادی و اراده انسان 80
- اشاره 80
- 1_ وراثت 81
- 2_ محیط طبیعی و جغرافیایی 81
- 3_ محیط اجتماعی 82
- انسان و قضا و قدر الهی 82
- 4_ تاریخ و عوامل زمانی 82
- طغیان انسان علیه محدودیت ها 82
- انسان و تکلیف 84
- روابط اجتماعی و دین 85
- ولاء عام 87
- استوار ساختن میثاق ها و پیمان ها 91
- بخش هفتم: دین واخلاق 92
- اشاره 92
- معنای اخلاق 93
- تعریف فعل اخلاقی 94
- اشاره 95
- 2_ اخلاق جنسی 95
- 1_ اخلاق اکتسابی 95
- انواع اخلاق 95
- 4_ اخلاق مذهبی 96
- 3_ اخلاق طبیعی 96
- پشتوانه ی اخلاق 98
- دین، تنها ضامن اجرای اخلاق 100
- خودشناسی ریشه ی الهامات اخلاقی 101
- اخلاق اسلامی ورشد طبیعی استعدادها 102
- بخش هشتم: دین و روان شناسی 107
- اشاره 107
- کشف روان ناخودآگاه 108
- دین و روان شناسی 108
- اشاره 108
- دو خصوصیت حوزه ی روان ناخودآگاه 109
- «پنهان های روان انسان» در قرآن و دعای کمیل 111
- نظریه ی فروید 113
- نظریه ی یونگ 116
- مسأله ی تلقین 117
- عیب های جسمی و روانی 118
- آفات روح انسان 122
- تسویل از منظر روان شناسی 123
- عقده های روانی مخفی 124
- «من» واقعی انسان از منظر روانشناسی 127
- روان ناخودآگاه 128
- روان شناسی و آشفتگی غرائز و میل ها 129
- کاهش ناراحتی ها 132
- بهجت و انبساط 134
- اشاره 139
- بخش نهم: دین و جامعه شناسی 139
- دین و جامعه شناسی 140
- جامعه چیست؟ 142
- رابطه ی جامعه و فرهنگ 149
- جامعه و سنت 150
- جبر و اختیار 151
- یگانگی یا چندگانگی جامعه ها 153
- اشاره 153
- از نظر ماهیت 153
- آینده ی جامعه ها 154
- بخش دهم: دین و فرهنگ 156
- اشاره 156
- دین و فرهنگ (معنی فرهنگ) 157
- فرهنگ اصیل 157
- مواد فرهنگ 158
- رابطه ی انسان و فرهنگ 162
- فرهنگ، تمدن و جامعه 164
- نقش اساسی حروف الفبا در فرهنگ 166
- اشاره 168
- بخش یازدهم: دین و تاریخ 168
- تعریف تاریخ 169
- قرآن و تاریخ 170
- توجیه و تفسیر تکامل تاریخ 171
- دو شیوه ی مختلف 172
- بینش انسانی یا فطری 173
- تلقی قرآن 177
- آموزندگی تاریخ 178
- نقش شخصیت در تاریخ 179
- نقش دین در تکامل تاریخ 181
- بخش دوازدهم: دین و اقتصاد 184
- اشاره 184
- دین و اقتصاد (نظری به اقتصاد اسلامی ) 185
- پیوند اسلام و اقتصاد 186
- نظر اسلام راجع به ثروت 187
- اقتصاد اسلام 189
- روابط اقتصادی 193
- بخش سیزدهم: دین و حقوق 195
- اشاره 195
- مبانی اولیه ی حقوق اسلامی 196
- رابطه ی حقوق و جهان بینی 197
- علاقه ی غایی بیان حق و ذی حق 198
- علاقه ی فاعلی میان حق و ذی حق 200
- تلازم حق و تکلیف 200
- تکامل حقوق 201
- حقوق و آزادی و مساوات 202
- حقوق و حدود 203
- حقوق، حدود، تربیت 205
- اشاره 207
- بخش چهاردهم: دین و آزادی 207
- دین و آزادی (تعریف آزادی) 208
- مبنای آزادی 209
- حق یا تکلیف بودن آزادی 210
- حدود آزادی 211
- آزادی عقیده 212
- آزادی بیان 215
- آزادی، هدف یا وسیله 217
- آزادی و رشد سیاسی _ اجتماعی 217
- آزادی احزاب 218
- نتایج 220
- دموکراسی 220
- کتاب نامه 225
ص:98
در نهایت بی طمعی به یکدیگر نیکی کنند، در مقابل ظلم و ستم بپاخیزند و به ستمگر و فسادگر مجال ستمگری و افساد ندهند، ارزش های اخلاقی را محترم بشمارند، با یکدیگر مانند اعضای یک پیکر متخد و متفق بوده باشند.
آن چیزی که بیش از همه چیز حق را محترم، عدالت را مقدس، دل ها را به یکدیگر مهربان، و اعتماد متقابل را میان افراد برقرار می سازد، تقوا و عفاف را تا عمق وجدان آدمی نفوذ می دهد، به ارزش های اخلاقی اعتبار می بخشد، شجاعت مقابله با ستم ایجاد می کند و همه افراد را مانند اعضای یک پیکر بهم پیوند می دهد و متحد می کند، ایمان مذهبی است.
تجلیات انسانی انسان ها که مانند ستارگان در آسمان تاریخ پرحادثه ی انسانی می درخشد هماناییست که از احساس های مذهبی سرچشمه گرفته است.(1)
ولاء عام
ولاء عام
مسلمان هموار باید بداند که عضو جامعه اسلامی است، جزیی است از یک کل. جزء یک کل و عضو یک پیکر بودن خواه ناخواه شرایط و حدودی را ایجاب می کند ... روابط دوستانه و صمیمانه مسلمانان با یکدیگر در حدی باشد که عضویت در یک پیکر و جزییت در یک کل ، ایجاب می کند.(2)
1- مقدمه ای بر جهان بینی اسلامی، کتاب انسان و ایمان، صص 37، 38.
2- ولاءها و ولایت ها، استاد مطهری، ص 18.