از چشمه تا دریا :مجموعه خاطرات درباره استاد شهید مرتضی مطهری صفحه 131

ص:133

بگیرد.

مطهری، منظومه ذهنی منظم

مطهری، منظومه ذهنی منظم

ایشان اعتقاد عمیق داشت به این که در پاسخ به مسایل روز باید یک منظومه ذهنی منظم داشت و این منظومه ذهنی منظم بدون یک مبانی مستدل عقیدتی قابل تکوین و قابل ارائه نیست. ایشان اعتقاد داشت به جهان بینی اسلامی، جهان بینی اسلامی را مبتنی بر مبانی مستدل عقیدتی فقط قابل تولید می دانست. هیچ قائل نبود به این که ما یک تکه هایی از این ور و آن ور جمع کنیم، کنار هم بگذاریم، اسم اسلام را هم رویش بگذاریم و این بشود جهان بینی اسلامی و این نکته بسیار مهم دیگری است که می خواهم عرض کنم از ویژگی های حیات علمی ایشان حساسیت نسبت به التقاط بود. التقاط به معنای کنار هم گذاشتن، بدون ارتباط منطقی و علمی بین اجزاء این مجموعه فکری؛ یعنی این که من یک تکه ای از امام صادق بگیریم، یک تکه ای از کارل مارکس یا یک تکه ای از استوارت میل مثلاً بگیرم، یک تکه ای از برکسون بگیرم کنار هم بگذارم؛ چون این حرف ها همه پسند روز است. هر کدام به دلیلی. این را عرض شود که روبان سبزی مثلاً دورش بپیچم و بگویم این دیدگاه اسلام است. یادمان نرود دهه پنجاه در حیات فرهنگی اجتماعی سیاسی جامعه ما، دهه بسیار حساسی بود. در واقع نشاط مختلفی می خواست که به نیازی که در قبول مجموعه های فکری نسل جوان داشت پاسخ بدهد. گرایش به اسلام هم به عنوان یک راه سوم که نه راه غربزدگی است و نه راه شرق زدگی، خوب رواج پیدا کرده بود علاقه مندانی پیدا کرده بود. خیلی ها شروع کرده بودند منظومه های فکری ایجاد بکنند، اسم اندیشه اسلامی رویش بگذارند. مجموعه