کتابخانه بالقرآن

از چشمه تا دریا :مجموعه خاطرات درباره استاد شهید مرتضی مطهری صفحه 137

صفحه 137

ص:139

جذب کردن عناصر غیر معارض با مبانی دینی

ما بحث هایمان هم چنان که عرض کردم سیرش سیر بررسی مکاتب اقتصادی غرب بود و ارائه دیدگاه اسلامی روی مسایلی که آن ها طرح کرده بودند؛ یعنی مثلاً فرض کنید وقتی نوبت مرکارتریست ها می رسید، دیدگاه مرکارتریست ها در بحث تجارت مثلاً مطرح می شد، نظرگاه اسلامی مطرح می شد، نوبت مارکسیزم که می رسید. طبعا تئوری ارزش ها مطرح می شد، دیدگاه اسلامی مطرح می شد، ولی مطلبی که مطرح کردند برای بازگشایی آن جلسه به طور خاص نظرشان این بود که ببینیم مسایل فکری اقتصادی که حالا جامعه اسلامی نیاز دارد چیست و ما راه حل فکری برای سؤال های اقتصادی ارائه کنیم.

ببینید من اشاره که کردم در بحث رقابت فکری بود ولی وقتی وارد موضوع می شدیم، نگاه ایشان این بود که اسلام یک نظام اقتصادی خودش را دارد و نظام های اقتصادی دیگر چه نظام سوسیالیزم مارکسیستی و چه نظام کاپیتالیستی نمی تواند به عنوان یک منظومه مورد قبول دیدگاه اسلامی قرار بگیرد؛ یعنی نگاه انتقادی ایشان به نظام کاپیتالیزم، همان قدر جدی بود و همانقدر مبنایی بود که به نظام سوسیالیزم مارکسیستی؛ چون اشکال ایشان، اشکال مبنایی بود. البته در آن اندیشه ورزی که معمول ایشان بود، ایشان ابا نداشت از این که عناصری را بردارد و به مبانی دینی عرضه کند اگر تعارضی با مبانی دینی نداشت در این منظومه سازی اسلامی به کار بگیرد. ابایی از این مطلب نداشت. همین روش را هم در واقع توصیه می کردند، ولی به کاپیتالیزم هم که من ترجمه کاپیتالیزم را سرمایه سالاری می دانم نه آن چنان که متداول