- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- فصل اول: میلاد نور 4
- اشاره 4
- 1. خاندان مجلسی 5
- اشاره 5
- حافظ ابو نُعَیْم اصفهانی؛ نیای بزرگ علامه مجلسی 6
- کمال الدین درویش محمداصفهانی؛ جد مادری علامه مجلسی اول 7
- 2. شهرت یافتن به مجلسی 8
- ملا مقصود علی مجلسی 8
- اشاره 9
- 3. علامه مجلسی اول (ملا محمدتقی اصفهانی) 9
- تصوف علامه محمدتقی مجلسی 10
- 4. فرزندان علامه مجلسی 12
- 5. تألیفات 12
- 1. آغاز تحصیل 13
- فصل دوم: زندگی علمی علامه مجلسی 13
- اشاره 13
- 2. استادان علامه مجلسی 14
- اشاره 14
- آقاحسین خوانساری 16
- میرزاعبداللّه اصفهانی 16
- ملا محمد صالح مازندرانی 16
- ملامحمدمحسن فیض کاشانی 17
- اشاره 18
- 3. شاگردان 18
- سیدنعمت اللّه جزایری 19
- میرمحمد صالح خاتون آبادی 20
- محقق اردبیلی 20
- میرزاعبداللّه تبریزی اصفهانی 20
- میرمحمدحسین خاتون آبادی 21
- فصل سوم: آثار و نگاشته ها 23
- اشاره 23
- کتاب های فارسی 26
- اشاره 27
- اشاره 27
- بحارالانوار 27
- کتاب های عربی 27
- هدف از نگارش بحارالانوار 28
- فهرست بحارالانوار 30
- سرچشمه پایان ناپذیر 32
- کتاب خانه کوچک 32
- بحارالانوار از دید بزرگان 32
- کرامت 32
- کتابی جامع 33
- نقد و نظر 34
- علامه طباطبایی و بحارالانوار 36
- فصل چهارم: اندیشه ها و نوآوری های علامه مجلسی 38
- اشاره 38
- علامه مجلسی و فلسفه 40
- علامه مجلسی؛ اخباری میانه رو 41
- ضرورت حکومت 42
- ولایت فقیه 43
- وجوب نماز جمعه 45
- اوضاع سیاسی 46
- فصل پنجم: زندگی سیاسی و فرهنگی 46
- اشاره 46
- پادشاهان معاصر 47
- اشاره 48
- پست های دولتی 48
- امامت جمعه اصفهان 48
- شیخ الاسلامی اصفهان 49
- علامه مجلسی و صوفیه 50
- بت شکنی 51
- مبارزه با می گساری و منکرات 52
- رهنمود اداری 53
- نقد و نظر 54
- دیدگاه امام خمینی رحمه الله 56
- مسالمت علما با پادشاهان برای گسترش تشیع 56
- عالمان اسلام و رسالت کنترل زمام داران 57
- فصل ششم: علامه مجلسی از نگاه بزرگان 59
- اشاره 63
- برآوردن نیاز 63
- فصل هفتم: ویژگی های اخلاقی علامه مجلسی 63
- انجام آداب و مستحبّات 63
- پشتکار علمی 64
- داشتن نیت جدایی 64
- ارج نهادن به کتاب 66
- هیبت والا 66
- اخلاق نیکو 66
- فصل هشتم: درگذشت و رحلت به جهان باقی 68
- فصل نهم: گزیده ادب فارسی 70
- اشاره 70
- اشعار 70
- اشاره 76
- نثر ادبی 76
- در دامانِ عفّت 76
- گستره اندیشه 78
- ارمغان الهی 79
- اقیانوس فضیلت 81
- پیشنهادهای کلی 82
- همراه با برنامه سازان 82
- اشاره 82
- پیشنهادهای برنامه ای 83
- پرسش های مسابقه ای 84
- پرسش های کارشناسی 86
- پرسش های مردمی 86
- کتاب نامه 88
ص:53
تاریخ نگاران و صاحب نظران حتی مخالفان علامه مجلسی درباره مخالفت وی با صوفیان، هم نظر هستند.
پیش تر گفتیم که پدر بزرگوار علامه مجلسی برای گسترش دادن آموزه های دینی به بهترین روش، می کوشید با اقشار گوناگون مردم از جمله صوفیه زمان خود ارتباط داشته باشد. با این حال، به گفته پسرش، علامه محمدباقر مجلسی، پس از انحراف صوفیان از جاده مستقیم شریعت، با آنان قطع ارتباط کرد.
علامه مجلسی به دلیل پای بند نبودن بسیاری از صوفیان به آداب دینی و اجتماعی و انجام منهیات اخلاقی و بدعت گذاری در آیین های عبادی هم چون رقص و سماع که در شریعت، خبری از آن ها نیست، از آنان گسست و در ردّ باورهای آنان به نگارش کتاب پرداخت. یادداشتی که از علامه برجای مانده، نشان می دهد که وی برای مقابله با تصوّف، به نشر احادیث امامان (ع) پرداخته است. بنابراین، دلیل مخالفت علامه مجلسی و دیگر فقها و محدثان پارسا و حتی حکما با صوفیان زمانه خویش همان بود که گفته شد، نه این که برخی بپندارند که آنان به دلیل حسدورزی چنین می کردند یا بیم داشتند مقام های دینی و اجتماعی شان را از دست دهند.(1)
بت شکنی
بت شکنی
نخستین اقدام علامه مجلسی پس از پذیرش منصب شیخ الاسلامی، شکستن بت کافران هند در اصفهان بود. میرزامحمدعلی مدرس تبریزی در کتاب ریحانه الادب چنین می گوید:
روزی مسموع شیخ (علامه مجلسی) افتاد که جماعتی از کفار هند به طور پنهانی، بتی را می پرستیدند که در شهر اصفهان بود. پس برای شکستن آن بت، حکم شرعی صادر کرد و سعی و تلاش کفار مؤثر نیافتاد و هر چه مال و منال و هدایا
1- علامه مجلسی، صص 218_224؛ دنباله جست جو در تصوف ایران، صص 259_262.