میراث ادبی علمای شیعه: برگزیده متون نظم و نثر فارسی صفحه 11

ص:14

دانش های بشری و اندیشه های فلسفی و دینی را در قالب نثر ارایه کرده اند.

آثار منثور فارسی از نظر عبارت پردازی به دو نوع تقسیم می شوند: نثر ساده (مرسل) نثر فنی (مصنوع).

نثر ساده یا مرسل، به نوشته ای گفته می شود که صنایع لفظی و معنوی و سجع، در آن دیده نمی شود.

در این نوع نثر، نویسنده هدف های خود را در کمالِ سادگی و بی پیرایگی می نگارد و از به کارگیری کلمه ها و عبارت های هم آهنگ و واژه های کهنه، دوری می کند.

نثر فنی یا مصنوع دو گونه است: الف) نثر مسجع یا موزون: نویسنده در این گونه نثر، واژه های هم وزن را به نام سجع به کار می برد و جمله ها و نوشته های خویش را با قرینه سازی، آهنگین می کند، مانند: گلستان سعدی.

ب) نثر متکلف: نویسنده در این گونه نثر، با لفّاظی، عبارت هایی مصنوع می نگارد و افزون بر استفاده از سجع و به کار بردن اشعار و شواهد عربی و فارسی، آیه های قرآنی و احادیث، اصطلاحات علمی و واژگان کهنه، استعاره و تشبیه را نیز در کلامِ خود می گنجاند و نثر را به شیوه ای مصنوع، با پیرایه ها و ظرایف ادبی و صنایع لفظی می آراید، مانند: کلیله و دمنه، مقامات حمیدی و مرزبان نامه.(1)

2. انواع ادبی از نظر محتوا و مضمون

2. انواع ادبی از نظر محتوا و مضمون

انواع ادبی را از نظر محتوا و مضمون، به شکل های گوناگونی تقسیم