- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- تعریف ادب 3
- اشاره 3
- ادب در زبان فارسی و عربی 5
- اشاره 8
- انواع ادبی چیست؟ 8
- فصل اول: کلیّاتی از انواع ادبی 8
- اشاره 10
- انواع ادبی در ایران 10
- 1. انواع ادبی از نظر شکل و قالب 10
- 2. انواع ادبی از نظر محتوا و مضمون 11
- مقدمه 14
- اشاره 14
- فصل دوم: ادبیات غنایی 14
- تاریخچه 15
- اشاره 16
- 1. تحمیدیه و مناجات (Hymn) 16
- نیایش های مولا علی علیه السلام 19
- دعایِ حضرت مهدی «عج» 21
- زلالِ وصال 22
- دعای جوشن کبیر 24
- سر منزل مقصود 26
- فیض حضور 28
- مِهرِ عالم افروز 30
- پناهِ بی پناهان 32
- 2. مدیحه سرایی (Praise) 33
- اشاره 33
- در نعت حضرت رسول صلی الله علیه و آله 34
- در مدح مولا علی علیه السلام 36
- در مدح امام حسن مجتبی علیه السلام 37
- در نعت امام حسین علیه السلام 38
- در نعت امام سجاد علیه السلام 39
- در مدح امام باقر علیه السلام 40
- در مدح امام صادق علیه السلام 42
- در مدح امام کاظم علیه السلام 43
- در مدح امام رضا علیه السلام 45
- در مدح امام تقی علیه السلام 46
- در مدح امام هادی علیه السلام 47
- در مدح امام حسن عسکری علیه السلام 49
- در مدح امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف 50
- در کویِ دوست 51
- در مدح حضرت معصومه علیه السلام 52
- از نسل پیمبر صلی الله علیه و آله 54
- لافتی الاّ علی 54
- اشاره 56
- 3. مرثیه سرایی (Elegy) 56
- شهادت علی اکبر 57
- شهادت علی اصغر علیه السلام 60
- در سوگ حضرت زهرا علیهاالسلام 64
- مصایب شب عاشورا 66
- حوادث شب عاشورا 69
- 4. غزلیات و اشعار عاشقانه (lyricism) 73
- اشاره 73
- قابل لطف تو 74
- قبله گهِ جان ها 75
- شمع محفل 76
- خبر از جنّت 77
- اشک خونین 78
- آتش طور 79
- طعمِ گفت و گو 81
- بازار آفتاب 82
- گلزار زندگی 83
- هوای وصل 84
- آهِ سینه 85
- راه عشق 86
- سوز عشق 87
- جام وحدت 88
- اشکباران 89
- یاد دوست 90
- راز دل 91
- کعبه صدق 92
- سرّ عشق 93
- اصحاب طریقت 94
- چشم بیمار 95
- از داغِ غمت 96
- قبله حق 97
- راه وفا 98
- مژده رحمت 99
- مرتبه عرفان 100
- یاد یار 101
- راهِ احسان 102
- بازار وصال 103
- چشمه کوثر 104
- سوختن و ساختن 105
- کرشمه ساقی 106
- ساقیا بده جامی... 107
- تمنایِ وصال 108
- کعبه مقصود 111
- ناز و نیاز 112
- مطالعه نور 113
- فیض وصال 114
- آه نیمه شب 115
- هاتف غیب 116
- آسمانِ مهر 117
- شمع محفل اُنس 120
- خرمنِ حُسن 120
- مسند جامِ جام 122
- دعوت فردوس 123
- کفر و ایمان 124
- مهر و ماه 125
- تمنّایِ دوست 126
- گنج پنهان 127
- کیش خوبان 128
- کیش مهر 129
- اشاره 132
- 5. ساقی نامه (Drinkingsong) 132
- شست و شوی روح 133
- آب حیات 136
- اشاره 139
- 6. حبسیّه(Prison poem) 139
- دوایِ دردِ استبداد 140
- عروس وصل 141
- مقدمه 142
- اشاره 142
- اشاره 142
- فصل سوم: ادبیات تعلیمی 142
- در معالجت امراضِ نفس 144
- نردبانِ معرفت 146
- در آداب خواب رفتن و بیدار شدن 148
- شناختن نفس، شناختن خدا 150
- تأثیر شناختن نفس در تهذیب اخلاق 151
- مهرِ حیدر 152
- مژده ای صاحب نظران 155
- نماز، معراج مؤمن 157
- یاد آخرت 159
- کلماتِ قصار مولی علی علیه السلام 161
- اشاره 163
- اشعار اخلاقی 163
- کوچ گاه 163
- در مکتبِ دین 165
- در خزان 166
- هان ای دل 167
- حدیث در ادب فارسی 168
- اشاره 168
- آداب نماز شب 172
- فقه در ادب فارسی 174
- اشاره 174
- احکام نماز جماعت 177
- تفسیر قرآن در ادب فارسی 180
- تفسیر بسم اللّه الرحمن الرحیم 183
- تفسیر سوره حمد 183
- اشاره 183
- الرحمن الرحیم 184
- مالک یوم الدین 184
- ایاک نعبد و ایاک نستعین 185
- اهدنا الصراط المستقیم 185
- صراط الذین انعمت علیهم غیرالمغضوب علیهم و لاالضّالّین 186
- عرفان در ادب فارسی 186
- اشاره 186
- در محبّت 189
- سفر معنوی 191
- آداب مراقبه 194
- نامه ای عرفانی 197
- آداب نماز 198
- عارف کیست؟ 200
- می خواهم دل باشم 202
- بشنو از نی 204
- لذتِ شهود و معرفت اللّه 207
- فصل چهارم: ادبیات داستانی 209
- مقدمه 209
- اشاره 209
- حکایات و لطایف 210
- اشاره 213
- مُحبانِ خاص 213
- بهلول عاقل 213
- کمیل بن زیاد نخعی 213
- لطایف معنوی 216
- فرود آمدن حضرت آدم و حوا به زمین 218
- در بیانِ قصه حضرت سلیمان 220
- خاطراتِ نجف 222
- حکایت از نماز 225
- فضایل امام رضا علیه السلام 228
- داستانِ راستان 230
- دقیقه های شیرین 232
- فرهنگ واژگان 236
- کتاب نامه 240
ص:143
سال در زندان بود و سی و دو سال باقی مانده اش در فراق از دیار و تبعید گذشت. دیوان اشعار او سرشار از اندیشه های قرآنی، عرفانی، انقلابی و انتقادی است و مانند اشعار اقبال لاهوری آگاهی دهنده و بیدار کننده است.
دوایِ دردِ استبداد
دوایِ دردِ استبداد
حاجتی نیست به پرسش که چه نام است این جا
جهل را مسند و بر فقر، مقام است این جا
علم و فضل و هنر و سعی و تفکر ممنوع
آن چه در شرع حلال است، حرام است این جا
میِ آزادی و وحدت نرسد از چه به ما؟
مستبد شیخ صفت دشمنِ جام است این جا
فکرِ مجموع درین قافله جز حیرت چیست؟
زان که اندر کف یک فرد، زمام است این جا
سیر پرگار بسی طی شد و دور گیتی
همه جا پرتو صبح آمد و شام است این جا
مگر از صحنه بستان طبیعت دوریم؟
پخته شد میوه هر کشور و خام است این جا
ما ازین مدرسه ناکام روانیم چرا؟
کامجویان همه در جستن کام است این جا
بردگان، سر خوش و آزاد به هر جا، اما
ملتی بر در یک شخص، غلام است این جا