میراث ادبی علمای شیعه: برگزیده متون نظم و نثر فارسی صفحه 150

ص:153

کتاب معراج السعاده، در میان کتاب های اخلاقی، نامی آشنا و اثری بسیار گران قدر است که از دیر باز، مورد استقبال خاص و عام بوده است. با این که حدود دویست سال از نوشتن آن می گذرد، هنوز تازگی خود را حفظ کرده و نیاز جامعه به آن از بین نرفته است. این کتاب، در واقع ترجمه جامع السعادات مرحوم پدر ملا احمد نراقی است.

شناختن نفس، شناختن خدا

شناختن نفس، شناختن خدا

بدان که کلید سعادتِ دو جهانی، شناختن نفس خویشتن است؛ زیرا که شناختن آدمی خویش را، اعانت بر شناختن آفریدگار خود می نماید. چنان که حق تعالی می فرماید: «سَنرُیهم آیاتنا فی الافاق و فی انفسهم حتی یتبّین لهم انه الحق؛ زود باشد که بنماییم به ایشان آثار قدرت کامله خود را در عالم و در نفس های ایشان تا معلوم شود ایشان را که اوست پروردگار حق ثابت».(1) و از حضرت رسول صلی الله علیه و آله منقول است که: «من عرف نفسه فقد عرف ربه؛ هر که بشناسد نفس خود را پس به تحقیق که بشناسد پروردگار خود را».(2)

و خود این ظاهر و روشن است که هر که خود را نتواند بشناسد، به شناخت دیگری چون تواند رسید؛ زیرا هیچ چیز به تو نزدیک تر از تو نیست. چون خود را نشناسی، دیگری را چون شناسی؟

تو که در علم خود زبون باشی

عارف کردگار چون باشی؟